فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رقابت قدرتهای بزرگ در اوراسیادر قرن بیست و یکم چکیده منطقه اوراسیا به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک منحصربه‌فرد خود، همواره عرصه رقابت و نفوذ قدرت‌های بزرگ جهانی بوده است. هدف این مقاله با بهره‌گیری از چارچوب نظری «ژئوپلیتیک انتقادی» و «موازنه‌گری»، به بررسی این پرسش اصلی می‌پردازد که دخالت و رقابت قدرت‌های بزرگ در منطقه اوراسیا چه تأثیری بر الگوها و محتوای روابط در این منطقه دارد؟ یافته‌های تحقیق که با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده ازمنابع کتابخانه ای انجام شده است، نشان می‌دهد که این رقابت‌ها دارای تأثیری دوگانه و پارادوکسیکال است؛ دخالت قدرت‌های فرامنطقه‌ای، هم مانع و هم محرک در تعیین جهت‌گیری‌های سیاسی و اقتصادی بوده است. از یک سو، تحریم‌ها و محدودیت‌های ناشی از تقابل با غرب، ظرفیت‌های همکاری بازیگرانی مانند روسیه و چین را با چالش مواجه می سازد. و از سوی دیگر، همین فشارها، انگیزه و ضرورت راهبردی نگاه به شرق و توسعه کریدورهای ترانزیتی جایگزین، بسترهای جدیدی برای همکاری‌های راهبردی در اختیار کشورهای منطقه اوراسیا قرار می‌دهد.این مقاله به این نتیجه می‌رسد که اوراسیا در میانه این میدان نیروهای متقابل، استراتژی «موازنه‌گری مثبت» و «چندجانبه‌گرایی شرقی» را به عنوان راهکاری برای کاهش آسیب‌پذیری‌ها و افزایش توان چانه‌زنی خود در پیش گرفته است.