فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این مقاله، بررسی وجود انتقال نامتقارن عمودی قیمت در زنجیره تأمین (مزرعه، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی) محصولات باغی (محصول سیب) در ایران است.کشاورزان مخصوصاً در کشورهای درحال‌توسعه ازجمله ایران از بازار محصولات کشاورزی با نوسان‌های زیاد قیمتی شکایت دارند که عمدتاً به‌دلیل دخالت مضر بازیگران این بازار است. آنها محصولاتشان را با قیمت پایین می‌‌فروشند و توانایی تعیین قیمت ندارند و مصرف‌کنندگان نیز گلایه دارند که برای محصولات کشاورزی باید قیمت‌های بالایی پرداخت کنند که قدرت خرید و رفاه آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. دلیل این امر را می‌توان استفاده عوامل بازاریابی از قدرت بازاری خود برای جلوگیری از انتقال متقارن قیمت‌ها از تولیدکننده به مصرف‌کننده دانست.انتقال نامتقارن قیمت، یعنی افزایش یا کاهش قیمت‌ در یک سطح بازار (به‌عنوان‌ مثال سطح مزرعه) به‌طور کامل به قیمت سطوح دیگر بازار (به‌عنوان ‌مثال خرده‌فروشی) و در‌نتیجه به مصرف‌کننده یا تولیدکننده و برعکس منتقل نمی‌شود که این امر درنهایت باعث شکست بازار می‌شود.بنابراین در این مطالعه با استفاده از داده‌های سری زمانی سال‌های 139۹-139۴ که از مرکز آمار و وزارت جهاد کشاورزی استخراج شده به بررسی انتقال قیمت در زنجیره تأمین محصولات باغی با استفاده از آزمون علیت گرنجر و مدل تصحیح خطا (ECM) پرداخته شده است. همان‌طور که انتظار می‌رفت نتایج نشان‌دهنده انتقال نامتقارن قیمت در زنجیره تأمین محصول باغی منتخب است، به این معنا که افزایش قیمت در سطح مزرعه شدیدتر و سریع‌تر از کاهش قیمت به عمده‌فروشان و خرده‌فروشان و در‌نتیجه مصرف‌کنندگان و برعکس منتقل می‌شود.