شناسایی شاخص‌های مؤثر در استفاده از فناوری بلاکچین در زنجیره تأمین دارویی (با استفاده از روش فراترکیب سال‌های 2010-2022)

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم ارتباطات و دانش‌شناسی، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای، گروه علوم ارتباطات و دانش‌شناسی، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30495/jhm.2022.66173.11031
چکیده

مقدمه: داروهای تقلبی سالانه جان تعداد زیادی از مردم دنیا را می گیرد. با ورود فناوری بلاکچین در زنجیره تأمین دارویی، مشکل اساسی این سیستم که وجود داروهای تقلبی می باشد، حل می شود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی و شناسایی شاخص‌های مؤثر در استفاده از فناوری بلاکچین در زنجیره تأمین دارویی می باشد. روش پژوهش: در این مقاله از روش فراترکیب (Meta-synthesis) برای بررسی و شناسایی شاخص های مؤثر در استفاده از بلاکچین در زنجیره تأمین دارویی استفاده شده است. فراترکیب یک روش پژوهش کیفی محسوب می شود. ابزار گردآوری داده‌ها مطالعات کتابخانه‌ای و بررسیپیشینه پژوهشاست. در این راستا، ابتدا تعداد 7770 مقاله اولیه یافت شد که از این تعداد، پس از بررسی عناوین مرتبط، تعداد 102 مقاله باقیماند و بقیه حذف شدند. در مرحله بعد با بررسی چکیده مقالات 6 مقاله حذف و تعداد 96 مقاله باقی ماند. در نهایت با بررسی محتوای مقالات باقیمانده 89 مقاله انتخاب شد. روایی و پایایی بررسی و در پایان داده ها در نرم افزار Excelوارد و میانگین درصد تأثیرشاخص های بلاکچین در زنجیره تأمین دارویی از نظر نخبگان محاسبه شد. یافته‌ها: با استفاده از مقالات انتخاب شده و نظر خبرگان، شش شاخص اصلی مؤثر در زنجیره تأمین دارویی به شرح ذیل بدست آمدند. قرارداد هوشمند، ساده سازی معاملات بین المللی، شناسایی، هماهنگی زنجیره تأمین، ردیابی و جلوگیری از تقلّب در صنایع دارویی، ذخیره دائمی و ایمن اطلاعات و متعادل سازی فرایند قیمت گذاری و کاهش هزینه ها. نتیجه‌گیری: در حال حاضر این فناوری به خاطر مزایای قابلیت ردیابی دارویی، شفافیت، ذخیره دائمی و امن اطلاعات، حذف واسطه ها، کاهش هزینه و غیرقابل تغییر بودن اطلاعات بهترین گزینه برای استفاده در زنجیره تأمین دارویی می باشد.