تحلیل اسنادی سیاستگذاری سلامت در دولتهای هشتگانه جمهوری اسلامی ایران از سال 1400-1368 (با تأکید بر مصوبات هیأت دولت)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه جامعهشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار گروه علوم اجتماعی-جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
مقدمه: به دلیل ساختار اقتصاد سیاسی ایران و نقش دولت در سیاستگذاری اجتماعی، شناخت تحولات سیاستهای اجتماعی – رفاهی کشور از جمله بهداشت و درمان در دولتهای پس از انقلاب اسلامی از مهمترین مسائل جامعهشناسی سیاسی به شمار میآید. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، تحلیل اسنادی سیاستگذاری سلامت در دولتهای هشتگانه جمهوری اسلامی ایران از سال 1400-1368 (با تأکید بر مصوبات هیأت دولت) بود. روش پژوهش: در این مطالعه از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی با تأکید بر مصوبات هیأت دولت در سالهای 1368 تا 1400 استفاده شد. مصوبات مذکور ابتدا به شيوه کدگذاري باز و ثانويه و در نهايت به مقولههای اصلی سیاستگذاری حوزه سلامت تبدیل شدند. پایایی کدگذاریها از طریق کدگذاری مجدد در طول دو هفته، به میزان 75% و از طریق پایایی بین کدگذاران (دو کدگذار مختلف) با میزان 90% مورد تأیید قرار گرفت. یافتهها: یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که مصوبات دولتها در حوزه سلامت، بهداشت و درمان با خطمشی اصلی و شعارهای انتخاباتی آنان همخوانی دارد، اما رویکرد سیاسی دولتهای هشتگانه تأثیر چندانی بر سیاستگذاری آنان در حوزه سلامت نداشته است و این سیاستها بیشتر کوتاهمدت و مقطعی و منطبق با شرایط جامعه بوده است. همچنين هیچکدام از دولتها در زمینههای سیاستگذاریهای شناسایی شده در این پژوهش، تعادل کافی را نداشتهاند. نتیجهگیری: شاید این دولتها بر مبنای شعارها و خطمشیهای خود حرکت کرده باشند، اما همگی بر اساس اقتضائات کوتاهمدت سیاستگذاری سلامت را انجام داده و این سیاستگذاریها یک خط واحد برای دستیابی به اهداف بلندمدت در نظام سلامت را دنبال ننمودهاند.
