فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تمثیل شامل چیزی گنگ، ناشناخته و پنهان از ماست که در نقد سبک شناسانة یک اثر به عنوان رمزگان از آن یاد می­شود و حتی می­تواند سبک یک نویسنده را در بر گیرد. نظریة نقشگراي نظام­مند،  با بررسی ساختار جمله، انواع متفاوت فرایندها و کارکرد آن در پیکرة گفتمانی و معنایی جمله را تبیین می­کند. پژوهش حاضر تلاش می­کند به شیوة توصیفی– تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه­ای به این پرسش اصلی پاسخ دهد که در ساختار متنی تمثیل­های شعری سپیده کاشانی کدام یک از فرآیندهای زبانی غلبة بیشتری دارند و این بانوی شاعر برای بازنمایی اندیشة خود در قالب تمثیل، نسبت به نامدهی اشخاص و مفاهیم از کدام حوزه­های معنایی استفاده کرده است؟ هدف این پژوهش، بررسی تمثیل­های شعریِ حوزة دفاع مقدس در مجموعه اشعار سپیده کاشانی است. یافته­ها و نتایج پژوهش نشان می­دهد که در ساختار تمثیل‌های شعری وی از میان فرآیندهای 6 گانة زبان، بیشترین بسامد متعلق به فرآیندهای«رابطه­ای» و«مادی» است. با توجه به این که تمثیل­های شعری وی در بستر گفتمان تعلیمی– ترغیبی شکل گرفته، ابتدا به توصیف و ابلاغ اندیشة خود پرداخته و سپس با هدف ترغیب و تهییج مخاطبان، از فرآیندهای مادی و کنشی که روحیة تعهد را در مخاطب تقویت می­کند، بهره گرفته است. با توجه به این که سپیده سعی در ملموس ساختن مفاهیمی مانند«دفاع» و«شهادت» داشته، از کاربرد فرایندهای ذهنی و انتزاعی اجتناب کرده است. در اشعار وی گاه مفاهیم ملموس و گاه مفاهیم انتزاعی وظیفة انتقال اندیشة پایداری و دفاع از وطن را بر عهده دارند. شیوة نامدهی نیز در شعر وی در قالب عناصر طبیعی مانند گل­ها«لاله، شقایق، گل سرخ» و رنگ­ها«سرخ، سبز» شکل گرفته است. ضرورت انجام این پژوهش را می­توان در اهمیت نوع ادبی دفاع مقدس جست­وجو کرد که شاعرانی از جمله سپیده کاشانی در شکل­گیری این نوع ادبی نقش به­سزایی داشتند. از سوی دیگر نیز فرانقش اندیشگانی ابزاری را در اختیار پژوهشگران قرار می­دهد که بتوانند از لابه­لای بافتِ متن به جهان­بینی حاکم بر اثر پی ببرند.