تحلیل علت ‏ها و پیامدهای فرسودگی شغلی پرستاران بر اساس پژوهش زمینه‏ ای

نویسندگان

1 گروه روان‏شناسی بالینی،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82411/jhm.2025.1207493
چکیده

مقدمه : یکی از مشاغل مهم درمانی و بهداشتی مهم درگیر پدیده فرسودگی شغلی، پرستاری است. رصد تحولات، نگرش‌ها، علت‌ها، بسترها، مداخلات و پیامدهای این پدیده در این میان پرستاران می‌تواند زمینه‌ساز سیاستگذاری‌های نیروی انسانی مراکز بهداشتی و درمانی برای کنترل آسیب‌های آن باشد. روش پژوهش : این پژوهش علت‌ها و پیامدهای فرسودگی شغلی و راهبردهای کنترل آن را به شیوه پژوهش زمینه‌ای از منظر پرستاران شاغل شهر تهران بررسی نموده است. نمونه گیری با شیوه نظری، و تعداد افراد مورد مصاحبه(حجم نمونه) بر اساس اشباع نظری، 45 پرستار از کادر درمانی شهر تهران می باشد. پس از انجام مصاحبه نیمه ساختار یافته، دادهها به شيوه نظام‌مند استراوس و کوربين تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها : 144 کد اوليه، 34 مقوله فرعي، 13 مقولة اصلي و يك مقولة هسته‌ای از کدگذاری داده‌ها استخراج و مدل پارادايمي در قالب شرايط علي، مداخله گر، زمينه اي، راهبردها و پيامدها شکل گرفت. یافته‌های پژوهش بر اساس این مدل حاکی است پدیده فرسودگی شغلی پرستاران که از علت‌های تعارض شغلی و علت‌های شغلی و سازمانی منشاء می‌گیرد در بستر تعاملی و اجتماعی و مداخله فشار نیروی انسانی و فشار اجتماعی به پیامدهای منفی فردی، خانوادگی، اجتماعی و شغلی منتهی می‌شود و کیفیت زندگی شغلی، فردی و خانوادگی آنها را تنزل می‌دهد. نتیجه‌گیری : در راستای کاهش فرسودگی شغلی پرستاران، بهره گیری از راهبردهای فردی(سازگاری فردی، مشاوره و روانکاوی)، راهبردهای خانوادگی(حمایت خانوادگی) و راهبردهای سازمانی(کاهش تعارض شغلی-خانوادگی، اصلاح ساختار سازمانی، مشارکت پرستاران در سیاستگذاری ها و تکریم و تشویق آنها، اصلاح تعاملات سازمانی، تقویت نیروی انسانی، اصلاح تعاملات  اجتماعی بین پرستاران با جامعه) ضرورت دارد.