بررسی تمثیلات آیات 275 تا 286 سوره بقره در تفسیر تبیان شیخ طوسی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی و عربی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی و عربی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
چکیده

تمثیل یکی از ابزارهای بلاغی قرآن کریم است که برای انتقال مفاهیم انتزاعی و پیچیده به مخاطب استفاده می‌شود. این مقاله به بررسی تمثیلات در آیات 275 تا 286 سوره بقره پرداخته و نقش آن‌ها را در تفسیر "التبیان" شیخ طوسی مورد تحلیل قرار می‌دهد. در تفسیر قرآن، تمثیل‌ها اغلب به عنوان ابزاری برای روشن ساختن مفاهیم پیچیده و ارتباط مؤثرتر با مخاطب مطرح می‌شوند. اما در تفاسیر قدیمی مانند "التبیان"، بررسی دقیق تمثیلات به‌طور مستقیم کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این تحقیق، بررسی نحوه‌ی استفاده از تمثیلات در تفسیر این آیات است تا نشان دهد چگونه شیخ طوسی از آن‌ها برای تسهیل درک مفاهیم قرآن بهره برده است. اهمیت این تحقیق در آن است که با توجه به پیچیدگی مفاهیم قرآنی، بررسی تمثیل‌ها می‌تواند به فهم بهتر و عمیق‌تر از آیات قرآن کمک کند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه شیخ طوسی به‌طور مستقیم به تمثیلات اشاره نکرده است، با تحلیل واژگان و ساختار جمله‌ها می‌توان به وجود تمثیلات تشبیهی، حکایتی و استعاری پی برد که به تبیین مفاهیم پیچیده و ایجاد ارتباط عاطفی با مخاطب کمک کرده‌اند. این تحقیق به پژوهشگران کمک می‌کند تا درک بهتری از کاربرد تمثیل‌ها در تفسیر قرآن پیدا کنند .