واکاوی جنبههای تمثیلی «شمع و پروانه» در غزلیات شرعی شیرازی
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
4 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
doi
چکیده
مسأله این پژوهش بررسی و تحلیل تمثیل در غزلیات شرعی شیرازی است، شرعی شیرازی از شاعران توانا و کمتر شناخته شده قرن یازدهم هجری است. او که ریشه در خاک شاعرپرور شیراز دارد و از همسبکان شاعران معروفی چون، صائب تبریزی و بیدل دهلوی و از نزدیکان عرفی شیرازی است؛ در دوران صفوی، راهی دیار هند میشود و چهل سال از عمر خود را در آن دیار میگذراند. تنها نسخه دیوان اشعارش که به صورت خطی در مجلس شورای اسلامی نگهداری می شود در سال 1395 تصحیح انتقادی و چاپ شده است؛ بخش غزلیات این دیوان گرانبها، دربردارنده 956 غزل است که سرشار از مضامین غنایی و از جمله عرفان است. شاعر، از عناصر زیبایی سخن به ویژه « تمثیل» برای به تصویر کشیدن هنرمندانه مفاهیم و مضامین شعر خویش بهره فراوان برده است. سؤال اصلی این پژوهش واکاوی آرایه تمثیل در غزلیات او با هدف و ضرورت شناسایی چگونگی کاربرد آرایه ادبی یاد شده، در این گنجینه تازه به دست آمده ادب فارسی است. در این مقاله که با شیوه پژوهشی کتابخانهای به صورت توصیفی - تحلیلی، انجام شده است، بهرهگیری شاعر از تمثیل برای بیان اندیشههای عرفانی و اجتماعی در غزلیاتش، واکاوی و تحلیل شده و نشان داده شده است که کاربرد تمثیل، بر زیبایی های لفظی و معنوی و منظور شناختی آن ها افزوده است.این تحقیق برای اولین بار در غزلیات شرعی شیرازی انجام شده و پیشینه ای ندارد .
