فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اجرای ارزشیابی کیفی ـ توصیفی در نظام تعلیم و تربیت ایران، مانند هر نوآوری آموزشی دیگری، با چالش‌ها و آسیب‌هایی همراه است که می‌تواند مانع تحقق اهداف آن شود، هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت‌بندی آسیب‌های مرتبط با ارزشیابی کیفی ـ توصیفی در دوره ابتدایی با بهره‌گیری از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) بوده است، پژوهش حاضر از رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) بهره برده و با استفاده از تکنیک‌های تحلیل مضمون و تحلیل سلسله‌مراتبی انجام شد، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان(مدیران و معلمان ابتدایی) جمع‌آوری و با کمک نرم‌افزار MAXQDA معیارها و شاخص‌ها استخراج گردید، در مرحله بعد، این معیارها و شاخص‌ها در قالب پرسشنامه دلفی فازی به شرکت‌کنندگان ارائه شد و با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی رتبه‌بندی شدند، برای انجام مقایسه‌های زوجی و تحلیل داده‌ها نیز نرم‌افزار Expert Choice 11 به کار گرفته شد، یافته‌های پژوهش نشان داد که آسیب‌های ارزشیابی کیفی ـ توصیفی در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: الگوهای ذهنی (۵ شاخص)، قواعد و ساختارها(۸ شاخص)، روندها(۱۵ شاخص) و رویدادها(۱۲ شاخص)، که در مجموع ۴۰ آسیب شناسایی شد، نتایج تحلیل سلسله‌مراتبی حاکی از آن است که افت کیفیت آموزش (۴/۸درصد)، وقت‌گیر بودن فرآیند برای معلم (۴/۷درصد) و تکمیل صوری چک‌لیست‌ها توسط معلمان (۱/۷درصد) به ترتیب بیشترین اولویت را دارند، این نتایج می‌تواند مبنای بازنگری در سیاست‌های اجرایی ارزشیابی کیفی ـ توصیفی و طراحی مداخلات اصلاحی مبتنی بر چهار سطح ذهنیت، ساختار، روند و رویداد قرار گیرد.