نقش سبک‌های فرزندپروری و ویژگی‌های شخصیتی مادر در پیش‌بینی نشانه‌های نافرمانی مقابله‌ای کودکان (ODD)

نویسندگان

1 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشگاه شهید مدنی اذربایجان

doi
10.71767/jinev.2024.1214538
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش سبک‌های فرزندپروری و ویژگی‌های شخصیتی مادر در پیش‌بینی نشانه‌های نافرمانی مقابله‌ای کودکان صورت گرفت. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه مادران دارای کودک اختلال نافرمانی مقابله‌ای شش ساله بود که در سال 1403 ساکن شهر تبریز بودند. براساس نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند از مراکز پیش‌دبستانی شهر تبریز و براساس مقیاس درجه‌بندی اختلالات رفتاری کودکان CSI-4  فرم والدین گادو و اسپرافکین (1994) تعداد 250 نفر از کودکانی که واجد نشانگان نافرمانی مقابله‌ای بودند. به‌عنوان نمونه آماری انتخاب و جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های شخصيتی نئو- فرم کوتاه مک‌کری و کاستا (1992) و سبک‌های فرزندپروری بامریند (1972) استفاده شد. نتایج تحلیل رگرسیون‌چندگانه نشان داد که در پیش‌بینی نشانه‌های اختلال نافرمانی مقابله‌ای کودک، عامل‌های توافق‌پذیری، گشودگی به تجربه و وظیفه‌شناسی مادر نقش منفی و معنی‌دار داشته و عامل روان‌رنجورخویی نقش مثبت و معنی‌دار دارد. بعلاوه، در پیش‌بینی نشانه‌های نافرمانی مقابله‌ای کودکان، سبک فرزندپروری سهل‌گیر نقش مثبت و معنی‌دار دارد و سبک‌های فرزندپروری مقتدرانه و مستبدانه نقش معنی‌دار ندارند. از بین ویژگی‌های شخصیتی مادر عامل‌های توافق‌پذیری، گشودگی به تجربه و وظیفه‌شناسی در پیش‌ینی نشانه‌های اختلال نافرمانی مقابله‌ای کودک، نقش منفی و معنی‌دار داشتند و سبک فرزندپروری سهل‌گیر نقش مهمی در پدیدایی اختلال نافرمانی مقابله‌ای (ODD) در کودکان دارد.