نانوکیتوزان آلژینات حامل عصاره ازمک بر پارامترهای اسپرم موش صحرایی آلوده به کلرید آلومینیوم

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه‌ زیست‌شناسی، دانشکده‌ علوم‌ پایه، واحد‌ تهران‌ مرکزی،‌ دانشگاه‌ آزاد‌ا سلامی،‌ تهران،‌ ایران

doi
https://doi.org/10.71829/BIOLOGY-2026-1227585
چکیده

زمینه و هدف: صنعتی‌شدن زندگی امروزی منجربه افزایش مواجهه با آلاینده‌های زیستی و بروز آسیب‌های بافتی ناشی ازآن‌ها شده است.کلریدآلومینیوم به‌عنوان یکی ازاین آلاینده‌ها،اثرات سمی برسیستم تولیدمثل دارد.ازسوی دیگر، گیاهان دارویی به دلیل دارا بودن ترکیبات فعال با خواص آنتی‌اکسیدانی می‌توانند درکاهش این آسیب‌ها مؤثرباشند.هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر نانوکیتوزان حامل عصاره گیاه اَزمک بر بهبود آسیب‌های وارده به پارامترهای اسپرم در موش‌های صحرایی آلوده شده با کلریدآلومینیوم بود . مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی،۲۸ سر موش صحرایی نربه‌صورت تصادفی در چهار گروه تقسیم شدند:گروه کنترل،گروه دریافت‌کننده کلریدآلومینیوم(۱۰۰ میلی‌گرم/کیلوگرم)،گروه دریافت‌کننده کلریدآلومینیوم+نانوکیتوزان(۱ میلی‌لیتر)،گروه دریافت‌کننده کلریدآلومینیوم +نانوکیتوزان حامل عصاره اَزمک(۲۰۰ میلی‌گرم/کیلوگرم).دریافت نانوکیتوزان حامل عصاره ازمک به مدت ۳۰ روز و ازطریق گاواژ انجام شد.پس ازپایان دوره، حیوانات بیهوش شده و بافت اپیدیدیم برای ارزیابی پارامترهای اسپرماستخراج شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که در گروه دریافت‌کننده کلریدآلومینیوم،تمامی پارامترهای اسپرم(تعداد،زنده مانی و مورفولوژی)درمقایسه با گروه کنترل به‌طور معنی‌داری کاهش یافته است.درمقابل،در گروه‌های تیمار با نانوکیتوزان و به‌ویژه نانوکیتوزان حامل عصاره اَزمک،بهبود معنی‌داری در این پارامترها درمقایسه با گروه آلوده شده با کلریدآلومینیوم مشاهده شد . نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که نانوکیتوزان حامل عصاره گیاه اَزمک می‌تواندبه‌عنوان یک عامل محافظتی و درمانی مؤثردربرابرآسیب‌های تولیدمثلی ناشی ازکلریدآلومینیوم عمل کند.به‌کارگیری این نانوحامل طبیعی می‌تواندراهبردی نوین در مدیریت مسمومیت‌های ناباروری مردان باشد