ارزیابی تاثیر الیسیتور قارچی و بستر کشت بر برخی فاکتورهای مورفوفیزیولوژیکی توت‌فرنگی تحت شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 گروه باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زراعی باغی، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه گیاهپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 گروه علوم و مهندسی باغبانی، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران

doi
https://doi.org/10.71829/BIOLOGY-2026-1236022
چکیده

اثرات مضر شوری و سدیمی بودن خاک شامل توقف رشد محصولات و از بین رفتن حاصلخیزی خاک می‌باشد. این آزمایش به منظور ارزیابی تاثیر الیسیتور قارچی و بستر کشت بر برخی فاکتورهای مورفوفیزیولوژیکی توت‌فرنگی تحت شرایط تنش شوری اجرا شد. آزمایش با سه تکرار در گلخانه هیدروپونیک به ‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل الیسیتور قارچی شامل Penicillium sp. با غلظت‌های صفر، 4000، 8000 ppm، مخلوط بستر کشت کوکوپیت، پرلیت و زئولیت با نسبت‌های 0:50:50 به عنوان شاهد و 25:25:50 و 35:15:50 درصد و تیمار شوری با غلظت‌‌های صفر، 20 و 40 میلی‌مولار اعمال شد. شاخص‌های مورد ارزیابی این تحقیق شامل قطر و طول میوه، پراکسید هیدروژن، ارتفاع اندام هوایی، شاخص طعم و اسیدیته بود. نتایج نشان داد با افزایش شوری40 میلی‌مولار صفات رشدی قطر و طول میوه، شاخص طعم و ارتفاع بوته کاهش معنی‌داری از خود نشان دادند. بیشترین میزان ارتفاع بوته در‌ الیسیتور 8000 ppm و محیط کشت 25 درصد زئولیت بود و بیشترین میزان اسیدیته و پراکسید هیدروژن در شوری 40 میلی‌مولار و الیسیتور 8000 ppm و محیط کشت 25 درصد زئولیت کاهش از خود نشان دادند. به نظر می‌رسد زئولیت به بستر کشت از طریق تبادل کاتیونی بالا قادر به جذب یون‌های سدیم اضافی است و الیسیتور پنی­سیلیوم سبب القا مقاومت و تاب‌آوری گیاهان در برابر تنش شوری می‌شوند. بیشترین تاثیرگذاری در بستر کشت کوکوپیت، پرلیت و زئولیت 25:25:50 و غلظت الیسیتور 8000ppm  مشاهده شد، که باعث کاهش تنش شد.