فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: کرچک یکی از گیاهان صنعتی و دارویی مهم در جهان با نام علميL. Ricinus communis عضوي از خانواده فرفيون، دگرگشن، دیپلویید (2n = 20) و روز بلند که منشاء آن جنوب شرقی حوزه مدیترانه است اما در سرتاسر مناطق گرمسیری گسترش‌یافته است. کرچک  به عنوان يكي از گياهان متحمل به شرايط آب و هوايي مختلف شناخته شده است. مواد و روش‌ها: به‌منظور مطالعه اثرتنش دمایی بر خصوصیات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی ژنوتیپ‌های کرچک در مرحله گیاهچه‌ای، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل با دو فاکتور، که فاکتور اول دما در پنچ سطح  دمایی (صفر، 6 ،3، 16 و 25 درجه سانتیگراد) و فاکتور دوم هفت ژنوتیپ کرچک (میامی، کرمان، 1094، داراب، 1573، 14283، 1083) که از بانک ژن و سازمان جنگل‌ها و مراتع تهیه گردید در قالب طرح کاملا تصافی با سه تکرار در آزمایشگاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان انجام شد. صفات مورد بررسی شامل میزان قند محلول، پرولین، نشت یونی، طول ریشه  و ساقه بود. پس از جمع آوری داده‌ها و سازمان‌دهی، اطلاعات توسط نرم‌افزار آماری SAS 9 . 3 تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌ها توسط آزمون چند دامنه‌ای دانکن در سطح احتمال 5% انجام شد. به‌منظور تعیین روابط بین متغیرها از رگرسیون و ضریب همبستگی پیرسون  استفاده شد. نتایج و بحث: نتایج نشان داد که اثر دما بر میزان قند محلول، پرولین، نشت یونی، طول ریشه و ساقه در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود. اثر ژنوتیپ بر میزان قند محلول، پرولین، نشت یونی، طول ریشه و ساقه در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود. اثر متقابل ژنوتیپ و دما نیز بر میزان قند محلول، پرولین و نشت یونی در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود. نتیجه‌گیری: به‌طورکلی نتایج آزمایش نشان داد بیشترین میزان قند محلول، پرولین و نشت یونی در دمای صفر درجه سانتی‌گراد و کمترین میزان قند محلول، پرولین و نشت یونی در دمای25 درجه سانتی‌گراد یا دمای نرمال مشاهده گردید.