تبیین تأثیر سوگیری اتکاء و تعدیل، بر قضاوت حسابرسان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت و اقتصاد، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران.
2 دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران
doi
10.30486/FBRA.2026.1229666چکیده
پژوهش حاضر با تمرکز بر رویکرد رهیافتهای آنی، میانبرهای ذهنی و سوگیریهای رفتاری در حسابرسی، به تبیین ابعاد سوگیری اتکاء و تعدیل بر قضاوتهای حسابرسان، پرداخته تا تا با افزایش آگاهی حسابرسان، آثار اتکاءوتعدیل بر قضاوتهای آنان تشریح گردد. این مطالعه با بکارگیری روش معادلات ساختاری و بااستفاده از نرمافزار اسمارت پیالاس، براساس سه فرانامه و پرسشنامههای توزیع شده بین 108 نفر افراد شاغل در حرفه حسابرسی در ایران، به ارائه نتایج و تجزیهوتحلیل آن پرداخته است. یافتهها نشاندهنده شواهدی مبنی بر وجود رهیافتهای آنی، میانبرهای ذهنی و سوگیری اتکاءوتعدیل در قضاوتهای حسابرسی ایران است. نگارندگان، توانستهاند به نحوی به تبیین آثار کیفیت مؤسسههای حسابرسی، تجربه و دانش حسابرسان در مورد رفتارگرایی و اتکاء بر رهیافتهای آنی و میانبرهای ذهنی را با توجه به آثار اتکاءوتعدیل بر قضاوت حسابرسی شناسایی کنند. نتایج پژوهش نشان داد حسابرسان با آگاهی از مخاطرات سوگیریها و رهیافتهای آنی و میانبرهای ذهنی، کمتر مستعد سوگیریهای قضاوتی و تصمیمگیری هستند. اگر پژوهش در خصوص قضاوت حسابرسان، همواره مورد توجه پژوهشگران بوده و در این خصوص موارد متعددی از متغیرها مورد بررسی قرار گرفته شده است، اما این پژوهش از معدود پژوهشهایی است که آثار تجربه و دانش حسابرسان را در مورد رفتارگرایی و رهیافتهای آنی و میانبرهای ذهنی اتکاء و تعدیل، بر قضاوت حسابرسان تحلیل کرده که از این طریق بینش وسیعتری از سوگیریهای شناختی در حسابرسی را تبیین نموده است.
