طراحی الگوی رفتاری سرمایه‌گذاران در استفاده از ابزارهای مالی پوشش ریسک اختیار خرید و فروش اوراق تبعی در بازار سرمایه بورس

نویسندگان

1 ‘ گروه مهنسی مالی‘ واحد کرمانشاه‘ دانشگاه آزاد اسلامی‘ کرمانشاه‘ ایران

2 گروه حسابداری،واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

4 گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

doi
10.30486/FBRA.2026.1233827
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگوی رفتاری سرمایه‌گذاران در استفاده از ابزارهای مالی پوشش ریسک اختیار خرید و فروش اوراق تبعی در بازار سرمایه بورس انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی، اکتشافی و پیمایشی است. نوع داده‌ها کیفی و کمی است. نحوۀ اجرا در بخش کیفی از روش فراترکیب (ساندلوسکی و همکاران، 2006) و ابزار مورد استفاده مقالات و منابع معتبر داخلی از سال‌های 1390 تاکنون و منابع خارجی از سال 2010 تاکنون است و در بخش کمی از روش میدانی و ابزار پرسشنامه استفاده گردید. جامعه آماری در بخش کمی سرمایه‌گذاران حقیقی در بورس اوراق بهادار بودند. روش نمونه‌گیری در بخش کیفی براساس روش فراترکیب به صورت سیستماتیک است و در بخش کنترل کیفیت متغیرهای استخراج شده به‌صورت غیراحتمالی و ترکیبی از روش‌های هدفمند یا قضاوتی انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری در بخش کمی تصادفی ساده است. باتوجه به اینکه حجم جامعه نامشخص است، حجم نمونه 384 نفر تعیین گردید. روش تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها آمار توصیفی و آمار استنباطی (مدل‌سازی معادلات ساختاری) با استفاده از دو نرم‌افزار Spss26 و Amos24 بود. یافته‌های بخش کیفی 4 مقوله فرعی و 30 مفهوم را شناسایی نمود. یافته‌های بخش کمی نشان داد که ساختار بازار، عوامل روان‌شناختی، عوامل اقتصادی و سیاسی و شرایط مالی بر رفتار سرمایه‌گذاران در استفاده از اوراق تبعی مؤثر هستند. نتایج حاکی از آن است که مهم‌ترین عامل مؤثر بر رفتار سرمایه‌گذاران عوامل اقتصادی و سیاسی است و شرایط مالی و عوامل روان‌شناختی و عوامل ساختاری در رتبه‌های بعدی هستند.