واکاوی وضعیت موجود عناصر برنامه درسی فعالیت‌‌های فوق‌برنامه با رویکرد پیشگیری از آسیب‌‌های اجتماعی در دوره اول متوسطه

نویسندگان

1 دانشگاه تهران - پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.71522/jiem.2025.12271202312
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت موجود عناصر برنامه درسی فعالیت‌های فوق‌برنامه، به منظور طراحی و اعتباربخشی به الگوی مطلوب برنامه درسی فوق‌برنامه، با رویکرد پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در دوره اول متوسطه بود. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و با روش کیفی انجام شده است. جامعه آماری شامل سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، کتاب «راهکارنامه مسابقات فرهنگی و هنری»، کتاب «ندای رحمت»، بخشنامه‌های مربوط به فعالیت‌‌های فوق‌برنامه در آموزش و پرورش و دستورالعمل اجرایی کانون‌‌های فرهنگی و تربیتی بود. روش نمونه‌‌گیری، نمونه‌‌گیری ملاک‌محور بود. ابزار گردآوری داده‌‌ها چک‌لیست و فیش‌‌ها و یادداشت‌برداری از اسناد بالادستی بوده که روایی آنها با استفاده از نظرات متخصصان و اساتید سنجیده و تأیید شد. بدین منظور فرایند سه مرحله‌‌ای: تقلیل یا تلخیص داده‌‌ها، عرضه یا نمایش داده‌‌ها و نتیجه‌‌گیری انجام شد. در نهایت نتایج بدست آمده در مورد وضعیت موجود عناصر برنامه درسی (هدف، محتوا، اجرا و ارزشیابی) فعالیت‌‌های فوق برنامه در دوره متوسطه اول گزارش شده و اهداف مشخص شده به صورت کلی وجزئی در حیطه‎های دانش، نگرش و مهارت در جداول جداگانه گزارش شدند. واکاوی وضعیت موجود عناصر برنامه‌های درسی فوق‌برنامه در نظام آموزشی می‎تواند در راستای ایجاد وضعیت مطلوب و برنامه‌ریزی جهت رفع نیازها، نقص‌ها و کمبودها و کم کردن فاصله بین وضعیت موجود و مطلوب و پر کردن شکاف ایجاد شده، مورد بحث و بررسی و بهره‎برداری متخصصین قرار گیرد.