طراحی و اعتبار سنجی مدل انتخاب مودیان در حسابرسی مبتنی بر گسترش توسعه اجتماعی و ریسک برای نظام مالیات بر ارزش افزوده در شرکت های با ریسک متوسط

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

تمکین مالیاتی به مفهوم پایبندی مؤدیان به تکالیف مالیاتی و رعایت قوانین مالیاتی از سوی آنها است. با توجه به توسعه نامتوازن جوامع جهان سوم، توسعه اجتماعی هر منطقه به مطالعه و الگوی ویژه خود نیاز دارد تا بتواند با فرآیند توسعه اجتماعی و ریسک برای نظام مالیاتی همگام شود . هدف از این مقاله طراحی و اعتبارسنجی مدل انتخاب مؤدیان در حسابرسی مبتنی بر گسترش توسعه اجتماعی و ریسک در نظام مالیات بر ارزش افزوده در شرکت‌های با ریسک متوسط بوده است. روش تحقیق حاضر از نظر هدف از نوع توسعه‌ای و کاربردی و از نظر جمع آوری داده‌ها از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری تحقیق 42 شرکت با در نظر گرفتن قانون مودیان حقوقی موضوع تبصره 2 ماده 27 قانون مالیات بر ارزش افزوده در کل کشور با داشتن اظهارنامه مالیاتی در طی سال‌های 1387 تا 1397 بوده است که از میان آنها نمونه آماری با 13 شرکت ، به عنوان شرکت‌های ریسک متوسط بودند. به منظور طراحی و اعتبارسنجی مدل انتخاب مودیان از تکنیک دلفی و ساختار شبکه‌ای ANP استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد شاخص‌های ثبت نام، تسلیم به موقع اظهارنامه، سوابق حسابرسی (عدم تطابق اطلاعات خرید و فروش فصلی)، سوابق حسابرسی (عدم ارائه فهرست خرید و فروش فصلی) و پرداخت، به عنوان شاخص‏های ریسک عدم تمکین مؤدیان در نظام مالیات بر ارزش افزوده ایران در شرکت‌های ریسک متوسط می باشند. با توجه به نتایج، مدل انتخاب مودیان به ترتیب دارای اولویت سوابق حسابرسی (عدم ارائه فهرست خرید و فروش فصلی)، سوابق حسابرسی (عدم تطابق فهرست خرید و فروش فصلی)، تسلیم اظهارنامه، ثبت نام و پرداخت بودند. بنابراین باید سوابق حسابرسی در انتخاب مودیان مبتنی بر ریسک در نظام مالیات ارزش افزوده بیشتر مورد توجه قرار گیرند. همچنین یافته ها نشان داد که اهمیت به تمکین مالیاتی و شناسایی مؤدیان جدید به­طور چشمگیری باعث گسترش توسعه اجتماعی، شده است.این بدان معنی است که تمام مقامات دولتی (یا دولت­ها) در سراسر جهان، باید تلاش کنند که به نتیجه مطلوب برای برآورده شدن میزان درآمد مالیاتی، جهتت گسترش توسعه اجتماعی دست یابند.