مطالعه دادهبنیاد تابآوری شغلی و چالشهای آن در بین کارکنان نیروی انتظامی (مطالعه موردی نیروی انتظامی استان لرستان)
نویسندگان
1 دکتری رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استادیار گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 استادیار گروه جامعه شناسي، دانشگاه پيام نور، تهران، ایران
doi
چکیده
امروزه تابآوری، به خصوص تابآوری شغلی و سازمانی به یکی از مولفه های مهم توسعه اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. از اینرو، مطالعه حاضر با هدف شناسایی چالش های تابآوری شغلی در بین نیروهای انتظامی استان لرستان انجام شد. روش تحقیق بهصورت کیفی و تحلیل دادهها در چارچوب نظریه زمینهای انجام شده است. جمعیت مورد مطالعه کلیة پرسنل نیروی انتظامی شاغل در استان لرستان بودند که بهصورت رسمی مشغول به خدمت هستند. روش نمونه گیری به صورت هدفمند و نظری بوده است که با انجام مصاحبه با21 نفر اشباع نظری حاصل شد. با کدگذاری دادهها 438 کد باز استخراج شد که در ادامه با طبقهبندی آنها بر اساس اشتراک معنای در قالب 15 مقوله انسجامبخش دستهبندی شدند. یافتهها نشان میدهد که پدیدة محوری این مطالعه «انطباق ناپذیری شغلی و منزلتی» میباشد. شرایط علّی حاکم بر این پدیده شامل سه مقوله «نارضایتی درآمدی، بیثباتی زمانی و کاری و فهم واپسگرا از نقش انتظامی» هستند. بسترهای حاکم نیز «تنگناهای مدیریتی/سیاستی، جامعه ناپذیری نقشی و تضاد کار/خانه» میباشند. شرایط مداخلهگر بر پدیده محوری نیز سه مقوله «ارزیابی عملکرد ناقص، رابطهایشدن جایگاهها و ازدیاد محرکهای نامشروع در کار» تعریف شدهاند. راهبردهای اتخاذشده در برابر پدیده محوری، اتخاذ «اشتغال دوم و مضاعف، بیتفاوتی و تسلیم شدگی و غیرحرفهای ساختن روابط شغلی» هستند که براثر آن، شاهد پیامدهایی نظیر «اختلال در توانمندسازی سازمانی، خشونت رفتاری و کاهش اقتدار پلیس و پیدایش تعاملات شبکهایِ غیررسمی» هستیم. نتایج این مطالعه نشان داد که باید با اتخاذ رویه های سازمانی مطلوب ازجمله ارزیابی عملکرد دائمی و کاهش بیثباتی زمانی آنها، انطباق ناپذیری شغلی و منزلتی را کاهش داده و از این طریق تابآوری روانی، اجتماعی، سازمانی و اقتصادی آنها را بهبود بخشد.
