بررسی عوامل مؤثر بر شاخص مخارج سلامت پرداخت شده از جیب و مقایسه عملکرد دولت‌های پس از انقلاب (1400-1368)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی سیاسی،واحدعلوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.

2 استادیار گروه علوم اجتماعی-جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
چکیده

شاخص مخارج سلامت پرداخت شده از جیب از جمله شاخص‌های جدید ارزیابی سیستم سلامت است که مورد توجه سیاست‌گذاران، مدیران و دانشگاهیان بوده است. این پژوهش که با استفاده از یک الگوی رگرسیونی چند متغیره که به روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) مورد برآورد قرار گرفت، به بررسی نوآورانه عوامل مؤثر بر شاخص مخارج سلامت پرداخت شده از جیب با تأکید بر عوامل اجتماعی و اقتصادی در سطح کلان پرداخته و عملکرد دولت‌های پس از انقلاب اسلامی در این خصوص را در سال‌های 1400-1368 مورد بررسی قرار داده است. نتایج حاصل از برآوردها نشان می‌دهد متغیرهایی همچون درآمدهای سرانه، زیرساخت‌های بهداشتی، سالمندی جمعیت و سهم جمعیت شهری دارای اثر مثبت معنادار بر شاخص مخارج سلامت پرداخت شده از جیب می‌باشند. همچنین متغیرهای وضعیت مالی و درصد پوشش بیمه‌های درمانی اثر معناداری بر شاخص مورد نظر نشان نداده است. در بین متغیرهای مجازی به کار رفته برای دولت‌های مختلف، تنها متغیر مجازی دولت تدبیر و امید از معناداری لازم برخوردار است و این امر نشان‌دهنده آن است که عملکرد سیاست‌های بهداشت و درمان دولت‌های پس از انقلاب، به غیر از دولت مذکور تفاوت معناداری بر شاخص مخارج سلامت پرداخت شده از جیب نداشته است.