فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی رفتار زیست محیطی و تبیین جامعه‌شناختی آن در بین گردشگران در شهرهای ساحلی استان مازندران می پردازد. از ترکیبی از تئوریها و نظریات مانند نظریه گیدنز، ارزش­ها و رفتار زیست محیطی اینگلهارت و تئوری فرهنگ زیست­محیطی ژرژ تومه به عنوان چارچوب نظری استفاده شد. روش تحقیق، پيمايشي و جامعه آماری شامل مجموعه گردشگران در شهرهای ساحلی استان مازندران می­باشند. شیوه نمونه‌گیری، خوشه‌ای چندمرحله‌ای است. ابتدا یک چهارچوب کامل از شهرهای استان تهیه گردید. سپس شهرهای ساحلی استان از شرق تا منتهی‌الیه غرب استان مشخص شدند و در مرحله بعدی همه شهرهای ساحلی شماره‌گذاری گردید و سپس پنج شهر ساحلی بابلسر، محمودآباد، نور، نوشهر و رامسر انتخاب شدند. در مرحله بعدی برخی مناطق تفریحی شامل پارکینگ‌های یک تا نه بابلسر، ساحل و پارک تفریحی طاهباز محمودآباد، منطقه پلاژ حسینی نوشهر، منطقه گردشگری جواهرده رامسر و پارک جنگلی نور و نیز مسافران مستقر در کنار ساحل بطور تصادفی انتخاب شدند. و حجم نمونه طبق فرمول كوكران 384 نفر می‌باشد. ابزار گردآوري داده‏ها، پرسشنامه محقق ساخته است. روش تجزيه و تحليل داده‌ها، ضریب همبستگی پيرسون، اسپیرمن، مقایسه میانگینها، تحلیل مسیر و تحليل رگرسيون است. ابزار اندازه گیری از اعتبار صوری استفاده شده و از پایایی لازم برخوردار است و مقدار ضریب آلفای کرونباخ رفتارهای محیط زیستی 851/0 است. یافته­ها نشان داد میانگین الگوهای رفتار محیط زیستی در بین افراد بالا بوده و میانگین آن از عدد 5 برابر با 05/4 است. نتایج آزمون همبستگی نشان داد بین میزان هویت اجتماعی، باورهای دینی، آگاهی زیست محیطی، مشارکت شهری، ارزشهای اجتماعی و سرمایه فرهنگی با رفتار زيست محيطي رابطه معنادار مثبت و مستقیم وجود دارد. مقدار ضریب همبستگی چندگانه برابر با 712/0 است که نشان‌دهنده ضریب همبستگی بالایی است. ضریب تعیین برابر 507/0 است که نشان می‌دهد مجموعه‌ متغیرهای مستقل، 7/50 درصد از واریانس و تغییرات متغیر وابسته رفتار محيط زیستي را تبیین می‌کنند. متغیرهای آگاهی زیست محیطی، هویت اجتماعی، مشارکت شهری  اثر بیشتری بر رفتارهای زیست محیطی دارند. برای بالا بردن میزان رفتارهای زیست محیطی، باید میزان آگاهی زیست محیطی، ارزشهای اجتماعی و زیست محیطی، مشارکت شهری و سرمایه فرهنگی را افزایش داد.