تبیین جامعه شناختی تعیین کنندگان اثرگذار برهنجارمندي شهروندي
نویسندگان
1 استاديار گروه جامعه شناسي دانشگاه پيام نور
2 استاديار گروه جامعه شناسي دانشگاه پيام نور
3 استادیار گروه حقوق دانشگاه پيام نور، تهران، ایران
doi
چکیده
زمينه و هدف: هنجارمندي شهروندي يک مکانيزم اجتماعي است که به مثابه عامليت و تعهد هنجاري حول محور حقوق شهروندي، مشارکت شهروندي و مسئوليتپذيري شهرمندي عمل مينمايد. هدف پژوهش حاضر تحليل سازههاي اجتماعي و فرهنگي اثرگذار بر هنجارمندي شهروندي در بين شهروندان بروجرد ميباشد. روش: به لحاظ روششناسي، اين پژوهش مبتني بر استراتژي قياسي، روش کمي، تکنيک پيمايش و ابزار پرسشنامه است. جامعه مورد مطالعه شهروندان 15 سال به بالا شهر بروجرد و حجم نمونه 384 نفر ميباشد. يافتهها: نتايج پژوهش نشان ميدهد رابطه همبستگي مثبت و معناداري بين متغيرهاي مستقل مصرف رسانهاي، ساخت خانواده، انزواي اجتماعي، اعتماد اجتمادي و سبک زندگي با هنجارمندي شهروندي وجود دارد، ولي بين طبقه اجتماعي و اقتصادي و هنجارمندي شهروندي رابطه همبستگي معناداري وجود ندارد. همچنين نتايج بيانگر رابطه همبستگي منفي و معناداري بين انزواي اجتماعي و هنجارمندي شهروندي ميباشد.همچنين ضريب همبستگي چندگانه پنج متغير باقيمانده در تحليل رگرسيون با متغير وابسته نيز 430/0 درصد مي باشد كه به معناي اين است که 430/0 درصد از واريانس هنجارمندي شهروندي به عنوان متغير وابسته با متغيرهاي مستقل مصرف رسانهاي، سبک زندگي، ساخت خانواده، انزواي اجتماعي و اعتماد اجتماعي تبيين و پيشبيني ميشود و درصد باقيمانده به وسيله متغيرهاي ديگري تبيين ميشوند. با توجه به ضرايب رگرسيون هر يك از متغيرهاي معادله رگرسيون كه از ضرايب استاندارد شده (بتا) بوده و قابليت مقايسه را دارند به ترتيب متغيرهاي مصرف رسانهاي، سبک زندگي، ساخت خانواده، انزواي اجتماعي و اعتماد اجتماعي بيشترين تأثيرگذاري را درتبيين واريانس هنجارمندي شهروندي را دارند. نتيجهگيري: با اتکا به نتايج پژوهش ميتوان گفت هنجارمندي شهروندي از سويي تحت تأثير سازههاي اجتماعي و فرهنگي ساخت و سامان مييابد و از سوي ديگر خود نيز در سازمان و ساختدهي به سازههاي اجتماعي و فرهنگي اثر گذار و ساختدهنده ميباشد. در واقع هنجارمندي شهروندي ازسازههاي مهم جامعهشناختي به شمار ميآيد که به مثابه تعادل، توازن، هماهنگي و همافزايي بين حقوق و مسئوليتهاي شهروندي عمل مينمايد و در اين بين نقش ساخت خانواده تعاملي، مشارکتي و گفتگويي، همچنين رسانههاي مسئوليت مدار و ديگر سازههاي مهم جامعهشناختي از قيبيل سبک زندگي و اعتماد اجتماعي در نهادينه شدن هنجارهاي شهروندي و هنجارمندي شهروندي بسيار مهم و رهگشا خواهد بود.