بازتاب نظام سرمایه داری جهانی در سبک‌ زندگی جوانان ایران

نویسندگان

1 دانشجوي دكتري جامعه شناسي اقتصادي و توسعه، گروه جامعه شناسي، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامي ، بابل، ايران

2 دانشيار و عضو هيات علمي گروه جامعه شناسي، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامي، بابل، ايران

3 دانشيار و عضو هيات علمي گروه جامعه شناسي، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامي، بابل، ايران

doi
چکیده

نظام سرمايه­داري جهاني براي تداوم چرخه توليد، توزيع و مصرف و رسيدن به هدف نهايي خود كه همان كسب سود و سود دوباره است نياز به تثبيت يا تحميل شكل زندگي سرمايه­داري در جوامع دارد. در دنیای امروز اين شكل از زندگي تمامي جنبه­هاي زیستی انسان­ها را احاطه نموده است. از جمله جنبه­هایي که تحت الشعاع سرمایه‌داری جهانی قرارگرفته و تغيير و تحولاتي در آن رخ داده سبک زندگی است. در اين گذر جامعه ايران به عنوان عضوی از جامعه جهاني در تعامل با جهان مدرن و تحت تاثير و تحولات آن و شكل زندگي سرمايه­داري قرار گرفته و سبک زندگی انسان ایرانی از این پدیده متاثر گشته است؛ در این بین جوانان که جمعیت قابل توجه‌ای از جامعه ایران را به خود اختصاص داده‌اند با توجه به ذات جواني و ويژگي­هايشان نسبت به دیگر گروه‌های اجتماعی در راس تعامل با جهان و تاثير پذيري از سرمایه­داری جهانی قرار داشته و سبك زندگي آنان بيشتر دستخوش تغيير و تحول شده است. گسترش و و سعت بازتاب سرمایه­داری جهانی در سبک زندگی جوانان این موضوع را بعنوان یک مسئله مطرح نموده است و بررسی و مطالعه آن را مهم و ضروری می­دارد. از اين رو  این مقاله كه از پژوهشي تحت عنوان سرمايه­داري جهاني و سبك زندگي جوانان ايران گرفته شده  به بررسی و مطالعه " بازتاب سرمایه­داری جهانی در برساخت سبک زندگی جوانان ایران” پرداخته است. روش بكار گرفته شده روش گرنددتئوری کلاسیک می­باشد و با توجه به اینکه جامعه مورد بررسی جوانان هستند بر این اساس افراد بین 18 تا 35 سال جامعه هدف پژوهش را تشکیل داده­اند. با انجام  مصاحبه­های عمیق نیمه ساخت یافته با 25 تن از جوانان که با روش نمونه‌گیری نظری و غير تصادفي از نوع هدفمند انتخاب شدند کفایت داده­ای و کفایت توضیحی بدست آمد. براي تحليل داده­هاي کیفی حاصل از مصاحبه­ها از 2 مرحله و 3 گام تحليلي بهره گرفته شد. در مرحله اول تحليل داده­هاي كيفي كه با تكنيك كدگذاري جوهري (كدگذاري باز و كدگذاري انتخابي)  انجام شد، 96 نشانگر، 26مقوله استخراج و از درون آنها مقوله محوري "سبک زندگی مدرن مبتنی بر مصرف‌گرایی" رويش يافت. در مرحله دوم تحلیل یعنی در کدگذاری نظری، مقوله­ها و مفاهيم منفصل حاصل از كدگذاری جوهري با يكديگر ارتباط برقرار نموده، تلفیق يافته و تصويري جامع از ميدان مطالعه نمايان شد، در اين مرحله انسجام نظري حاصل شده و در قالب روايت منسجم  " " بازتاب سرمایه داری جهاني در برساخت سبك های زندگي جوانان ایران در قالب سبك زندگي مدرن و مصرف گرا نمایان است". " بیان و مدل نظري آن ترسيم و ارائه گرديد.