همبستگی اجتماعی در شرایط بحران؛ تحلیل جامعه‌شناختی تجربه ایرانیان در جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل

نویسندگان

1 دکتری تخصصی جامعه شناسی سیاسی

2 عضو هیات علمی دانشگاه جامع علوم انتظامی

3 دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
چکیده

این مطالعه به بررسی تجربه شهروندان ایرانی از همبستگی در جریان جنگ دوازده‌روزه ایران و اسرائیل (خرداد ۱۴۰۴) پرداخته است. با توجه به محدودیت پژوهش‌های پیشین، در تحقیق حاضر از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون استفاده شده تا تجربه زیسته 18 شهروند تهرانی شناسایی و بررسی شود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و تحلیل شدند. ۱۱ مضمون اصلی و چندین زیرمضمون استخراج شد که مسیر تجربه مردم را از غافلگیری و اضطراب اولیه تا شکل‌گیری انسجام خانوادگی، محله‌ای و ملی بازنمایی می‌کرد. نتایج نشان داد لحظات نخستین جنگ با ترس و سردرگمی همراه بود، اما این تجربه به همبستگی خانوادگی، همکاری محلی، حمایت‌های مردمی و تقویت حس تعلق ملی منجر شد. رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نقش کلیدی در مدیریت اضطراب و افزایش امید جمعی ایفا کردند، و بازاندیشی در ارزش‌ها و اولویت‌های زندگی تقویت شد. همزمان، بحران موجب افزایش بدبینی نسبت به نظام بین‌الملل و سیاست‌های قدرت‌های خارجی شد. به‌طور کلی، انسجام داخلی و بدبینی خارجی به‌طور همزمان شکل گرفت. این پژوهش، ضمن ارائه تصویری جامع از تجربه همبستگی در جنگ، اهمیت شبکه‌های خانوادگی و محلی، نقش رسانه‌ها و بازاندیشی ارزش‌ها را در تقویت تاب‌آوری اجتماعی برجسته می‌کند و راهنمای سیاست‌گذاران برای طراحی برنامه‌های حمایت روانی‌اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی است.