نقش و چالش‌های سازمان‌های مردم‌نهاد در توسعه استان اردبیل: تحلیلی کیفی بر مبنای نظریه‌های چندسطحی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم اجتماعی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران.

2 گروه علوم اجتماعی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران

3 استادیار، گروه علوم اجتماعی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی حوزه‌های اثرگذاری و چالش‌های سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) در استان اردبیل انجام شده است؛ استانی که با وجود ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی غنی، با چالش‌های جدی زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی مواجه است. چارچوب نظری تحقیق بر پایه تلفیق رویکردهای سرمایه اجتماعی، توانمندسازی، عدالت زیست‌محیطی، حکمرانی مشارکتی و نوآوری اجتماعی برای مردم در چهارچوپ قوانین  از مردم و برای مردم شکل گرفت.روش پژوهش کیفی و مبتنی بر مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با ۲۰ نفر از فعالان سمن‌ها، مدیران دولتی و خبرگان محلی بود که با روش تحلیل مضمون استقرایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد سمن‌های استان در هشت حوزه اصلی شامل آسیب‌های اجتماعی، فقرزدایی، بهداشت، محیط‌زیست، اقتصاد، توسعه محلی، حکمرانی و سیاستگذاری، و تغییر فرهنگی فعالیت دارند و به‌عنوان تسهیلگر توسعه پایدار عمل می‌کنند. با این حال، این سازمان‌ها با چالش‌های ساختاری و قانونی، فرهنگی و اجتماعی، اجرایی و مدیریتی، فناورانه و زیرساختی، و ضعف شبکه‌سازی مواجه‌اند. نتایج پژوهش دلالت‌های مهمی برای سیاست‌گذاران و مدیران سمن‌ها دارد؛ از جمله ضرورت تقویت چارچوب‌های قانونی، تأمین مالی پایدار، ظرفیت‌سازی مدیریتی و فناورانه و ارتقای مشارکت واقعی جامعه. این مطالعه ضمن پر کردن خلأ مطالعات نظام‌مند درباره سمن‌های اردبیل، الگویی مفهومی برای تحلیل و بهبود عملکرد آن‌ها در سایر مناطق ارائه می‌کند