فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده در سال های اخیر، دریای خزر در معرض آلودگی نفتی شدید ناشی از استخراج و حمل نفت قرار گرفته است. این تحقیق به منظور تعیین میزان قابلیت تجمع زیستی فلزات نیکل و وانادیوم به عنوان شاخص آلودگی نفتی در بافت های کبد و قلب تاس‌ماهی ایرانی (Acipenser persicus) صورت گرفت. به همین منظور، مطالعه روی 27 نمونه از این گونه در سواحل جنوبی دریای خزر درسال 1390 انجام پذیرفت. نمونه های مزبور توسط سازمان شیلات از سواحل جنوبی دریای خزر صید و به دو کارگاه شهید بهشتی در استان گیلان و شهید مرجانی در استان گلستان انتقال یافت. مقادیر فلزات با استفاده از دستگاه جذب اتمی مدل (670-AA، Shimadzu) تعیین گردید. غلظت نیکل در بافت های کبد و قلب به ترتیب 44/0 و 13/0 میکروگرم در گرم وزن خشک و وانادیوم در بافت های کبد و قلب به‌ترتیب 13/6 و 34/0 میکروگرم در گرم وزن خشک اندازه گیری شد. مقایسه غلظت نیکل و وانادیوم در بافت های کبد و قلب نشان داد که میانگین غلظت هر دو فلز در این بافت ها دارای اختلاف معنی‌داری می باشند (05/0P<) همچنین روند تجمع فلز وانادیوم و فلز نیکل در بافت ها به‌ترتیب بصورت کبد>قلب تعیین گردید. نتایج اختلاف معنی دار بین نیکل و وانادیوم را در کبد و قلب در تاس ماهی ایرانی نشان داد (05/0P<). غلظت های فلزات ذکر شده در کبد ناشی از فعالیت های متابولیکی این بافت است. همچنین غلظت های پایین تر در قلب می تواند ناشی از فعالیت پمپاژ خون باشد. غلظت وانادیوم نسبت به نیکل در بافت های مختلف نمونه مورد مطالعه در این تحقیق بالا بوده و احتمالاً آلودگی نفتی در دریای خزر به‌عنوان یک منشا مهم برای این دو فلز می باشد.