سازوکار اثرگذاری عوامل اقتصادی و کسبوکار بر حجم سپرده بانکی در بانکداری اسلامی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد الیگودرز، دانشگاه آزاد اسلامی، الیگودرز، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه آیت اله العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران
3 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه آیت اله العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران
4 استادیار، گروه اقتصاد، واحد شهریار، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.30495/jomm.2023.71262.2005چکیده
در ادبیات اقتصادی یکی از نقشهای مهم سپردهها این است که زمینهای مناسب برای سرمایهگذاری فراهم میکند. هدف مطالعه حاضر بررسی سازوکار اثرگذاری عوامل اقتصادی و کسبوکار برحجم سپرده بانکی در نظام بانکی ایران و مالزی با رویکرد آستانهای (STAR) طی سالهای 1379 - 1397 برای اقتصاد ایران و 2017 - 1984 برای اقتصاد مالزی است. در این راستا با به کارگیری مدل رگرسیون انتقال ملایم به برآورد سازوکار اثرگذاری عوامل اقتصادی و کسبوکار بر حجم سپرده بانکی در بانکداری اسلامی پرداخته شد. نتایج مدل برای ایران نشان از اثرگذاری منفی متغیرهای نوسانات نرخ ارز، نرخ تورم، بحرانهای مالی و تأثیر مثبت متغیرهای قیمت نفت، نقدینگی، نرخ سود سپرده و تسهیلات بانکی بر حجم کل سپردههای بانکی در ایران دارند. برای مالزی نیز، متغیرهای تولید ناخالص داخلی، نقدینگی و تسهیلات بانکی تأثیر مثبت و متغیرهای نوسانات نرخ ارز، قیمت نفت و نرخ تورم تأثیر منفی بر حجم کل سپردههای بانکی دارند. مطابق نتایج برای اقتصاد ایران؛ افزایش درآمدهای نفتی و افزایش داراییهای خارجی بانک مرکزی باعث افزایش درحجم نقدینگی شده و به طبع آن تورم نیز افزایش یافته است. انتظار از تورم در دورهی آتی و نا اطمینانی از نرخ تورم، میزان حجم تسهیلات بانکی را کاهش و منجر به خروج پول از سیستم بانکی و ورود به بازارهای سفته بازی و بازار سیاه شده و وضعیت تولید کشور را وخیمتر کرده است. در حالی که برای اقتصاد مالزی مطابق با آزمون درونزایی پول، نقدینگی به سمت تولید هدایت شده و منجر به افزایش تولید و رشد اقتصادی پایدار شده است. بنابرین توجه بانک مرکزی به سیاستهای ساماندهی داراییها و بدهیها و ذخیرهگیری روی داراییهای موهومی در راستای تعدیل تدریجی ترازنامه نظام بانکی ضروری میباشد.