شناسایی ابعاد بازاریابی آینده نگر مبتنی بر نوآوری پایدار در صنعت فرش دستباف

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران،

3 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

doi
https://doi.org/10.82368/jomm.2025.1210818
چکیده

مقدمه : صنعت فرش دستباف ایران به عنوان نمادی از فرهنگ و هنر ایرانی، در مواجهه با چالش‌هایی نظیر تحریم‌ها، رکود بازار و رقابت با محصولات ماشینی قرار دارد. بازاریابی آینده‌نگر مبتنی بر نوآوری پایدار، رویکردی کلیدی برای حفظ و توسعه این صنعت در بازارهای داخلی و جهانی می باشد. هدف : هدف این پژوهش، شناسایی و مدل‌سازی بازاریابی آینده‌نگر مبتنی بر نوآوری پایدار در صنعت فرش دستباف ایران و بررسی شرایط علّی و زمینه‌ای مؤثر بر شکل‌گیری این مدل می باشد. روش پژوهش : مطالعه کیفی با استفاده از روش تحلیل داده‌های کیفی و کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با خبرگان صنعت و مرور منابع تخصصی گردآوری و تحلیل شدند. یافته‌ها : شرایط علّی شامل فشارهای محیطی و اقتصادی، ضرورت نوآوری و پایداری، سیاست‌گذاری حمایتی و تحول رهبری می باشد که زمینه‌ساز شکل‌گیری بازاریابی آینده‌نگر مبتنی بر نوآوری پایدار می‌باشند. شرایط زمینه‌ای نیز شامل میراث فرهنگی و دانش بومی غنی، ساختار سنتی و خانوادگی تولید و شبکه‌های ارتباطی مستحکم می باشد که بستر مناسبی برای توسعه این مدل فراهم می‌کنند. پدیده اصلی پژوهش، مدل بازاریابی آینده‌نگر مبتنی بر نوآوری پایدار است که در چهار مؤلفه اصلی: شناسایی ابعاد مدل، ساختار سازمانی، شرح مأموریت و مسئولیت‌ها، و قابلیت‌های کارکنان بازاریابی تبیین شده می باشد. راهبردهای کلیدی شامل توسعه بازار، برندسازی و تاب‌آوری برند، نوآوری در محصول و فرآیند، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، شبکه‌سازی، آموزش و توانمندسازی، اقتصاد چرخشی و نوآوری مشارکتی می باشد. پیامدهای اجرای این مدل افزایش مزیت رقابتی، تاب‌آوری برند، تقاضا و فروش، پایداری اقتصادی و فرهنگی، ارتقاء کیفیت خدمات، توسعه شبکه‌های صنعتی و افزایش سهم بازار صادراتی می باشد. نتیجه‌گیری: بازاریابی آینده‌نگر مبتنی بر نوآوری پایدار، با توجه به شرایط علّی و زمینه‌ای، چارچوبی جامع برای توسعه پایدار صنعت فرش دستباف ایران فراهم می‌کند. این مدل با ارتقاء تاب‌آوری برند، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و حفظ میراث فرهنگی، زمینه‌ساز رشد اقتصادی و توسعه بازارهای داخلی و بین‌المللی خواهد بود.