تحلیل رفتار سرمایه‌گذاران در مواجهه با شوک‌های نقدشوندگی بازار: یک رویکرد مدل‌سازی پویای مبتنی بر رژیم‌های بازار

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 گروه مدیریت مالی ،واحد یزد،دانشگاه آزاد اسلامی ،یزد،ایران

4 گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

doi
چکیده

مقدمه : شوک‌های نقدشوندگی از جمله مهم‌ترین عوامل بی‌ثباتی در بازارهای مالی به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه هستند. این شوک‌ها می‌توانند رفتار سرمایه‌گذاران را به شدت تحت تأثیر قرار دهند و موجب تشدید نوسانات، کاهش حجم معاملات و افزایش ریسک سیستماتیک شوند. هدف این پژوهش، تحلیل رفتار سرمایه‌گذاران در مواجهه با شوک‌های نقدشوندگی با استفاده از رویکرد مدل‌سازی پویای مبتنی بر رژیم‌های بازار است. روش پژوهش : این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل داده‌های روزانه شاخص‌های منتخب بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی مهر ۱۳۹۳ تا مهر ۱۴۰۴ (۲۶۰۱ روز معاملاتی) می‌باشد. برای سنجش نقدشوندگی از شاخص آمیهود استفاده شده است. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار R 4.3.1 انجام شده و از مدل خودرگرسیون برداری آستانه‌ای (TVAR) برای شناسایی رژیم‌های نقدشوندگی و توابع واکنش آنی (IRF) برای تحلیل واکنش سرمایه‌گذاران استفاده گردید. یافته‌ها : نتایج نشان می‌دهد که رفتار سرمایه‌گذاران به طور معناداری وابسته به رژیم نقدشوندگی است. مقدار آستانه شاخص آمیهود برابر با ۰٫۱۷۸۱- برآورد شده که بر اساس آن، رژیم نقدشوندگی پایین شامل ۳۹٫۴٪ و رژیم نقدشوندگی بالا شامل ۶۰٫۶٪ مشاهدات است. در رژیم نقدشوندگی پایین، واکنش سرمایه‌گذاران شدیدتر و طولانی‌تر بوده و شاخص تلاطم بازار تا ۰٫۱۱۲ واحد افزایش می‌یابد. در مقابل، در رژیم نقدشوندگی بالا، واکنش‌ها سریع و محدود بوده و تلاطم بازار تنها تا ۰٫۰۳۲ واحد افزایش می‌یابد. شاخص آمیهود با ضریب ۰٫۷۲- قوی‌ترین متغیر پیش‌بینی‌کننده رژیم نقدشوندگی است. نتیجه‌گیری : مدل‌سازی پویای رفتار سرمایه‌گذاران مبتنی بر رژیم‌های بازار می‌تواند ابزاری مؤثر برای پیش‌بینی بحران‌های نقدشوندگی و طراحی استراتژی‌های مدیریت ریسک باشد. در شرایط کم‌نقدشوندگی، بازار دچار "شکنندگی رفتاری" می‌شود که نیازمند مداخلات سیاستی برای جلوگیری از تشکیل حلقه بازخورد منفی است.