ارزیابی و انتخاب ژنوتیپهای مختلف چغندرقند جهت کشت زمستانه در استان خراسان رضوی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ژنتیک و به نژادی گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 دانشیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 دانشیار بخش تحقیقات چغندر قند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
4 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی سبزوار، دانشکده کشاورزی، سبزوار، ایران.
5 دکتری تخصصی بخش تحقیقات چغندر قند مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
doi
چکیده
بهمنظور ارزیابی و انتخاب مناسبترین ژنوتیپ چغندرقند در کشت زمستانه، 18 ژنوتیپ در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار به طور جداگانه در دو منطقه جوین و تربتجام در سال زراعی 99-1398 مورد بررسی قرار گرفت. در منطقه جوین 1/94 درصد و در تربتجام 90 درصد از کل تنوع موجود در بین دادهها توسط سه مؤلفه توجیه شد که طبق این نتایج صفات درصد قند ملاس، محتوی سدیم، ضریب استحصال شکر و عملکرد ریشه بهعنوان معیارهای مناسب در انتخاب ژنوتیپها جهت کشت زمستانه بیشترین تأثیر را در مؤلفههای اول تا سوم داشتند. تجزیه خوشهای به روش Ward نشان داد، ژنوتیپهای مورد بررسی در هر دو منطقه جوین و تربتجام در سه خوشه قرار گرفتند. در منطقه جوین در خوشه اول ژنوتیپ FDIR19B3021 و در تربتجام ژنوتیپ FDIR19B4028، در خوشه دوم ژنوتیپها SBSI-6 و SVZA2019-JD0402 به ترتیب برای منطقه جوین و تربتجام و در خوشه سوم ژنوتیپ SVZA2019-JD0400 برای منطقه جوین و رقم Perfekta بهعنوان نماینده گروه برای تربتجام انتخاب شد. در مجموع نتایج آزمایش نشان داد که دو منطقه از نظر ژنوتیپ مورد استفاده با هم تفاوت دارند و در کشت زمستانه اگرچه عملکرد ریشه در حد مطلوبی تولید میشود اما افزایش ناخالصیهای ریشه بهعنوان یک مشکل این روش کاشت میباشد. بر این اساس در منطقه جوین ژنوتیپ FDIR19B3021 و در منطقه تربتجام ژنوتیپ FDIR19B4028 قابل پیشنهاد میباشد.
