فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش ارزیابی رابطه زمانی رخداد خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی در حوضه آبریز رودخانه شور است. در این پژوهش ارتباط زمانی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی حوضه آبریز رودخانه شور استان خوزستان با شاخص هواشناسی بارش استاندارد (SPI) و شاخص هیدرولوژیکی جریان رودخانه ای (SDI) بررسی گردید. برای این منظور، از داده های بارش ایستگاه سینوپتیک مسجدسلیمان و دبی ایستگاه هیدرومتری دشت بزرگ واقع در حوضه آبریز رودخانه شور استفاده گردید. همچنین در این پژوهش برای آگاهی از تأخیر جریان ها نسبت به بارش، ضریب همبستگی پیرسون بین بارش و دبی جریان با تأخیرهای زمانی 1، 3، 6 و 12 ماهه محاسبه شد. سپس دو شاخص خشکسالی هواشناسی ( SPI ) و شاخص خشکسالی هیدرولوژیک (SDI) در بازه های زمانی مختلف (1، 3، 6 و 12 ماهه) به روش همبستگی پیرسون بررسی شد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که کاهش جریان آب سطحی با شاخص SPI بارندگی ارتباط مستقیمی را نشان می دهد. در واقع در سال هایی که شاخص SPI بارندگی داراي روند افزایشی بوده است، شاخص SDI نیز افزایش یافته و در سال هایی که مقدار شاخص SPI بارندگی دچار کاهش می شود، این پدیده نشان دهنده حاکمیت دوره هاي خشک است. در نتیجه شاخص SDI با شاخص SPI بارندگی داراي ارتباط مستقیم است. با مقایسه دو شاخص SPI و SDI از سال 86-1985 دو شاخص برهم منطبق هستند. در نتیجه به طورکلی وابستگی حوضه به آب رودخانه و همچنین بارش منطقه بوده و شاخص SPI و SDI رابطه نزدیکی داشته اند. نتایج نشان داد که کاهش بارندگی تأثیر خود را بدون تأخیر و یا حداکثر با یک ماه تأخیر بر جریان رودخانه شور می گذارد. در گام زمانی 1 ماهه بیش ترین همبستگی بین دو شاخص خشکسالی SPI و SDI بدون تأخیر و نیز با یک ماه تأخیر است، و در سطح 99 درصد معنی دار است. در گام های زمانی 3، 6 و 12 ماهه بیش ترین ضریب همبستگی در سطح 99 درصد بدون تأخیر است. در نتیجه خشکسالی هواشناسی تأثیر خود را بر خشکسالی هیدرولوژیکی می گذارد.