الگوی فضایی تغییرات روند دما و بارش در استان گیلان

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 گروه جغرافیا ،دانشکده انسانی،دانشگاه ازاد رشت،گیلان،ایران

3 گروه جغرافیا ،دانشکده انسانی،دانشگاه ازاد رشت،گیلان،ایران

4 گروه جغرافیا سیاسی،دانشکده انسانی،دانشگاه ازاد رشت،گیلان،ایران

doi
چکیده

تغییرات مکانی و زمانی دما و بارش تحت تأثیر شرایط محلی و جهانی قرار داشته و بر حیات اکولوژیک و مدیریت پایدار منابع آب تأثیرگذار هستند. در این پژوهش، ابتدا داده‌ها از مرکز اروپایی پیش‌بینی میان‌مدت جو (ECMWF) با تفکیک مکانی〖0.25〗^°×〖0.25〗^° به مدت 44 سال (1980 تا 2023) دریافت گردید. سپس روند تغییرات دما و بارش با استفاده از آزمون روند من کندال تعیین و از آماره I موران محلی (ALMI) برای شناسایی نوع الگوی مکانی آن‌ها استفاده شد. نتایج این آزمون بر روی میانگین دمای ماهانه نشان داد که در ماه‌های ژانویه، فوریه، مارس، می، ژوئن، ژولای، آگوست، سپتامبر، اکتبر و دسامبر در سطح معنی‌داری α=0.05، روند مثبت افزایشی وجود دارد. همچنین، بارش ماه‌های می، ژوئن و آگوست از روند منفی تبعیت می‌کند. در این راستا، الگوی فضایی دما و بارش نشان داد که الگوی خوشه بالا-بالا (HH) و پایین-پایین (LL) در ماه‌های دارای روند، در بخش‌های مختلف استان اعم از جلگه تا کوهستان و از شرق تا غرب به‌صورت هسته‌های جدا از هم‌شکل‌گرفته‌اند. در نتیجه رفتار غیر تصادفی بر الگوی توزیع مکانی دما و بارش این ماه‌ها در گستره استان گیلان حاکم است.