فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در طول تاريخ رمز بقاي انسان در گرو هماهنگي با طبيعت بود؛ اما در دهه­هاي اخير، با افزايش قدرت ابزاری بشر زمينه­هاي تسلط فزایندة وی بر طبيعت فراهم شد و تعادل گذشته به زيان «طبيعت» به هم خورد. آلودگي­هاي زیست‌محیطی، تخريب مراتع و جنگل­ها، افزايش فرسايش خاک، مصرف فزايندة منابع تجديدناپذير، آلودگی آب، خاک، هوا و... از جمله نتايج اين رويارويي بود. در چنين شرايطي انديشيدن به محيط و قابليت­های آن مورد توجه قرار گرفت. در مورد ايران و منطقة مورد مطالعة پژوهش نيز شرايط فوق صدق می­کند. لذا در اين پژوهش که از نوع مطالعه توصيفي- تحليلي با رويکرد سيستمي است، سعی گرديد با کاربرد مدل­های مختلف ابتدا توان و قابليت محيطی منطقه ارزيابی شود ؛ سپس با استفاده از روش سلسله مراتبی( AHP )، معيارهایِ مورد ارزيابی به صورت زوجی مقايسه و اولویت‌بندی بين کاربری‌ها صورت پذيرد. درنهایت نيز مقايسه­ای بين کاربری­های موجود و مطلوب انجام گرفت که حاصل کاربرد مدل­های مذکور نتايجی به شرح زير داشته است: 4% از وسعت منطقه قابليت توسعه کشاورزی و مرتع‌داری با توان طبقه دو، 3% طبقه سه، 7% طبقه پنج و 13% طبقه شش را دارد. همچنين 4% منطقه برای توسعة جنگلداری، 14% توسعه شهری، روستايی و صنعتي، 26% آبزی‌پروری و 23% برای توريسم دارای قابليت است. مقايسه بين نقشه­های کاربری بهينه با کاربری اراضی در وضع موجود نيز نشان می‌دهد که کمتر از 17% کاربری­هایِ وضع موجود با کاربریِ بهينه «تطابق کامل» دارد؛ درحالی‌که 42% دارای «تطابق نسبی» و حدود 41% «هیچ‌گونه تطابقی» نداشته و نوعی ناپايداری در بهره‌برداری از محيط وجود دارد.