استراتژی باز موازنهگرایی در سیاستگذاری اقتصادی خارجی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه روابط بینالملل، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی؛
doi
10.22034/mr.2023.15328.5507چکیده
جمهوری اسلامی ایران بهدلیل رویارویی با تحریمهای اقتصادی آمریکا، استراتژی موازنه نرم را برای کاستن از فشار خارجی انتخاب کرده است. بااینحال، ازآنجاکه این کشور از توانمندیهای داخلی کافی برای موازنه نرم در برابر غرب برخوردار نیست، موازنه نرم بیرونی را با کمک چین پیش برده است. توسعه روابط اقتصادی تهران-پکن در پرتو تحریم، شتاب روزافزونی گرفته و به امضای توافقنامه 25 ساله منجر شده است. مسئله اصلی تحقیق حاضر آن است که ایران در حالی روابط اقتصادی خود را با چین توسعه میدهد که در انتخاب شرکای اقتصادی خود دچار محدودیت بوده و این مهم میتواند ضمن تشدید ناهمترازی وابستگی متقابل اقتصادی با این کشور، پیامدهای منفی را در سطح راهبردی ایجاد کند. در این راستا، سؤال اصلی مقاله آن است که ایران با چه راهبردی میتواند مانع از توسعه آسیبزای روابط اقتصادی با چین شود. فرضیه مقاله حاضر آن است که تهران در کنار چین بهعنوان موازنهگر اصلی در مقابل آمریکا، باید به سراغ موازنهگر ثانویه برود که توانایی نسبی موازنه اقتصادی چین را داشته باشد. یافتههای تحقیق که مبتنیبر روش توصیفی-تحلیلی بهدست آمده نشان میدهد رشد روزافزون وابستگی اقتصادی به چین، سایر کشورها را نیز بهسمت سیاست موازنه سوق داده است. بااینحال، تهران بنا به دلایل سیاسی، از گزینههای شراکت اقتصادی پرشماری برخوردار نیست و لذا گزینههای محدودی را پیش روی خود دارد. ازاینرو دهلینو بهدلیل تحولاتی که در سالهای گذشته داشته، میتواند نقش چین را در سیاستگذاری اقتصادی خارجی ایران بازموازنه کند.
