فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناساگرهای pH مبتنی بر رنگدانه‌های طبیعی به‌دلیل زیست‌سازگاری و پاسخ رنگی، گزینه‌ای مناسب برای بسته‌بندی‌های هوشمند مواد غذایی محسوب می‌شوند، اما پایداری رنگی و عملکرد آن‌ها در طول نگهداری از چالش‌های اصلی کاربرد عملی است. در این پژوهش، شناساگرهای pH بر پایه بتاسیانین (Bet-Ind)، آنتوسیانین (Ant-Ind) و فیکوسیانین (Phy-Ind) بر روی کاغذ صافی سلولزی تهیه و خواص ضدباکتریایی، جذب رطوبت و پایداری رنگی آن‌ها طی 12 روز نگهداری در دمای محیط (°C 20)، سردخانه (°C 4) و انجماد (°C 18-) بررسی شد. نتایج آزمون ضدباکتریایی نشان داد که تمامی شناساگرها توانایی مهار رشد باکتری‌های Escherichia coli، Bacillus cereus،Listeria monocytogenes و Staphylococcus aureus را دارند؛ به‌طوری‌که بیشترین قطر هاله عدم رشد مربوط به S. aureus با میانگین 7 میلی‌متر بود. Phy-Ind بیشترین اثر مهاری را بر B. cereus (6 میلی‌متر) و Ant-In بیشترین بازدارندگی را در برابر L. monocytogenes (67/5 میلی‌متر) نشان دادند (05/0>P). بررسی جذب رطوبت نشان داد که جذب رطوبت کاغذ صافی شاهد از 35/0 ٪ به 56/10 ٪ افزایش یافت، در حالی که این مقدار برای شناساگرها کمتر بود (05/0>P). ارزیابی پایداری رنگی نشان داد که تغییرات کلی رنگ (ΔE) به‌شدت وابسته به نوع رنگدانه و دما بود؛ به‌طوری‌که بتاسیانین در دمای سردخانه‌ای کمترین تغییرات رنگی (7 ΔE ≈) را نشان داد؛ در حالیکه فیکوسیانین در شرایط انجماد با تغییر رنگ (24/2 ΔE ≈) کمترین تغییرات رنگی و آنتوسیانین با مقدار 72/13 در دمای اتاق بیشترین رنگی را نشان داد (05/0>P). به‌طور کلی، انتخاب مناسب رنگدانه و شرایط نگهداری نقش تعیین‌کننده‌ای در بهبود عملکرد شناساگرهای pH طبیعی دارد.