تحلیل اثرات نامتقارن شوک‌های درآمدی نفت و عوامل کلان پنهان برتورم گروه های اصلی کالاها وخدمات مصرف کننده در ایران: رویکرد FAVAR

نویسندگان
doi
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، واکاوی اثرات نامتقارن شوک‌های درآمد نفتی و نقش متغیرهای کلان پنهان بر تورم ۱۲ گروه اصلی کالاها و خدمات مصرفی در اقتصاد ایران طی دوره فصلی ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۰ است. برای این منظور، از مدل خودرگرسیون برداری عاملی تعمیم‌یافته (FAVAR) استفاده شد که امکان ترکیب حجم گسترده‌ای از اطلاعات اقتصادی و استخراج مؤلفه‌های پنهان اسمی و حقیقی را فراهم می‌کند. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که واکنش تورم گروه‌های کالایی به شوک های درآمد نفتی ماهیتی نامتقارن دارد؛ به طوری که شوک‌های مثبت درآمد نفتی از طریق سازوکار بیماری هلندی، منجر به افزایش قیمت نسبی در بخش کالاها و خدمات غیرقابل مبادله (نظیر بهداشت، مسکن و رستوران) می‌شود، در حالی که در بخش کالاهای قابل مبادله، وفور ارز در کوتاه‌مدت نقشی بازدارنده در رشد قیمت‌ها ایفا می‌کند .