بررسی تأثیر سیاست آزادسازی تجاری بر تراز انرژی در کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای (رهیافت مدل تعادل عمومی محاسبه‌پذیر منطقه‌ای)

نویسندگان
doi
چکیده

در این مطالعه به بررسی تأثیر کاهش تعرفۀ تجاری میان ایران و سازمان همکاری شانگهای تحت سناریوهای 25%-، 50%- و 100%- ، بر تراز انواع انرژی در ایران از جمله: نفت خام و فرآورده­های نفتی، گاز طبیعی، زغال سنگ و الکتریسیته سناریوسازی شد. برای این منظور، داده­های لازم از نسخه 10 پایگاه اطلاعاتی پروژه تحلیل تجارت جهانی انرژی محور ( GTAP-E ) که شامل ماتریس حسابداری اجتماعی ( SAM ) 141 کشور یا همان منطقه و 65 بخش می­باشد، در سال 2024 استخراج شد. در نهایت، تجزیه‏وتحلیل داده‏ها با بهره‏گیری از نرم‏افزار MATLAB صورت گرفت. نتایج نشان داد که کاهش تعرفه تجاری میان ایران و سایر کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای از یک طرف، به دلیل سهولت صادرات حامل­های انرژی (بویژه نفت خام و فرآورده­های نفتی) و از طرف دیگر به دلیل افزایش استفاده از فناوری‌های اکتشاف، تولید و توزیع انرژی­های فسیلی (بویژه نفت خام و فرآورده­های نفتی، گاز طبیعی و زغال­سنگ)، منجر به کاهش مصرف انرژی­های فسیلی و افزایش تراز خالص انرژی­های فسیلی در ایران می­شود. علاوه براین، کاهش تعرفه تجاری میان ایران و سایر کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به دلیل امکان افزایش واردات کالاها و تجهیزات کم مصرف­تر انرژی مورد نیاز در بخش­های مختلف خانگی، صنعتی (صنایع سبک و سنگین)، حمل و نقل و کشاورزی (تراکتورها، کمباین­ها و ...) و همچنین افزایش همکاری در خصوص توسعه فناوری‌های انرژی­های تجدیدپذیر، منجر به افزایش مصرف انرژی­های تجدیدپذیر و کاهش مصرف حامل­های انرژی مورد بررسی (بویژه انرژی الکتریسیته) و نهایتاً افزایش خالص تراز انرژی آن­ها در ایران می­شود.