بررسی وضعیت اجرای امتداد مسئولیت تولیدکنندگان در کشور و ارائه راهکارهای اصلاحی
نویسندگان
1 پژوهشگر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی (نویسنده مسئول)؛
2 پژوهشگر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛
3 پژوهشگر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛
doi
10.22034/mr.2023.15269.5470چکیده
امتداد مسئولیت تولیدکننده، سیاستی محیط زیستی است که در آن مسئولیت تولیدکننده برای هر محصول از مرحله تولید تا پایان چرخه عمر گسترش مییابد. در ایران هرچند قوانین و مقررات متعددی طی سالیان اخیر تصویب شده اما موانع و چالشهای متعددی در مسیر اجرای صحیح امتداد مسئولیت تولیدکننده وجود دارد؛ عوارض یکسان برای همه اقلام مشمول، ایجاد عوارض صرفاً روی کالاهای قابل بازیافت، نبود شفافیت در نحوه هزینهکرد وجوه دریافتی، تصویب و تغییر مکرر قوانین و مقررات از جمله چالشهای اجراییسازی امتداد مسئولیت تولیدکننده در کشور است. این پژوهش ضمن بررسی ذینفعان این حوزه و بررسی تجربیات جهانی با نگاه به وضعیت موجود کشور راهکارهایی را در کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت پیشنهاد داده است. در کوتاهمدت اصلاح ساختار حکمرانی مدیریت پسماند در کشور، اصلاح ماده (۴) قانون مدیریت پسماندها و نسخ همه قوانین مشابه قبلی و تدوین ضوابط و دستورالعملهای شفاف تخصیص تسهیلات توسط صندوق ملی محیط زیست پیشنهاد شده است. در میانمدت با ایجاد و استقرار شرکتهای مجری امتداد مسئولیت تولیدکننده در کشور فرایند اجرایی تسهیل میشود. در بلندمدت نیز با افزایش مشارکت عمومی شهروندان، انجام مطالعات پژوهشی با هدف آسیبشناسی و رفع نواقص موجود، ارزشگذاری زیستمحیطی کالاها و گستردهتر کردن اقلام تحت پوشش، اجرای صحیح امتداد مسئولیت تولیدکنندگان میسر خواهد شد.