محاسبه استرس مالی محلی در استانهای ایران با استفاده از روش تاپسیس (با تأکید بر برنامههای سوم و چهارم توسعه)
نویسندگان
doi
چکیده
به دلیل شوکهای اقتصادی و عدم تعادل در بودجههای ساختاری، وضعیتی به وجود میآید که تداوم آن در یک فضای نااطمینانی منجر به ایجاد پدیده استرس در دولتها میشود. استرس مالی به عنوان یک وضعیت بیثبات در تأمین مالی دولتهای محلی میتواند به عدم توانایی این دولتها در تأمین تعهدات مالی کوتاه و بلندمدت و وابستگی بیش از حد به دولت مرکزی دامن بزند. لذا بسته به اینکه اثرات استرس به صورت مثبت و منفی در یک کشور ظاهر شود به اقدامات و پاسخهای دولتهای مرکزی و محلی برمیگردد. این ضرورت احساس میشود که سیاستگذاران در دولتهای مرکزی و محلی به علامتهای دقیق و به موقع از استرس مالی برای واکنش به اثرات این نوع استرسها نیاز دارند. در این مطالعه تلاش شده است با محاسبه شاخص استرس مالی محلی از متغیرهای ساختار مالی و بودجهای هر استان و با استفاده از روش تاپسیس اقدام به شفافسازی وضعیت مالی در 31 استان ایران طی دوره زمانی 1396-1384 شود. نتایج به گونهای است که استانهای مرزنشین دارای بالاترین استرس در میان استانهای دیگر هستند و استانهایی که در مرکز یا در مجاور پایتخت قرار دارند دارای استرس کمتری هستند. این نتایج دال بر تمرکزگرایی بالایی است که در استانهای ایران قرار دارد و مانع از استقلال مالی دولتهای محلی شده است تا بتوانند خود کنترل-کننده و تنظیمکننده درآمدها و هزینههایش باشند و در این صورت فشار و استرس مالی کمتری را متحمل میشوند.