فراتحلیل معمای امنیتی ایران و آمریکا: چرایی شکنندگی ذاتی توافق احتمالی
نویسندگان
1 استادیار روابط بین الملل دانشگاه لرستان
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه روابط بینالملل، دانشکاه خوارزمی
3 استادیار روابط بین الملل دانشکاه لرستان
doi
چکیده
شکست یک دوره توافق، فرسایشی شدن دیپلماسی برای احیای آن، و در نهایت ناکامی مذاکرات سال 2025 بهدنبال حملهی اسرائیل به خاک ایران، بار دیگر نشان داد که موانع عمیق و پیچیدهای در مسیر مصالحه میان دو کشور ایران و آمریکا وجود دارد. این پژوهش با بررسی ابعاد مختلف این ناکامی، به این پرسش محوری میپردازد که: عوامل بازدارنده ی توافق میان ایران و دولت دوم ترامپ کدامند و ترکیب این عوامل چگونه هر توافق احتمالی را ناپایدار و شکننده می سازد؟ فرضیه تحقیق بر این است که ترکیب عوامل ساختاری و روانشناختی موانع مهمی در روند دستیابی به توافق هستند. یافتهها نشان میدهد که سه مانع ساختاری (بیاعتمادی نهادینهشده، تضادهای راهبردی، و ساختار نظام بینالملل) و سه مانع روانشناختی (ادراک ترامپ، رفتار تکانشی او و فشارهای سیاسی داخلی در دو کشور)، بهطور همافزا بر فرسایش دیپلماسی تأثیر گذاشتهاند. همچنین، نقش بازیگران ثالث بهویژه اسرائیل، بهعنوان عامل تسریعکنندهی مانع توافق، تعیینکننده است. نتیجه آن که ترکیب فشارهای ساختاری- رئالیستی و موانع ادراکی- روانشناختی، هر توافق احتمالی را شکننده و ناپایدار خواهد کرد. روش تحقیق در این مطالعه، کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی است.
