بررسی عوامل موثر بر کارایی زیست محیطی صنعت برق ایران: رهیافت تحلیل پوششی داده ها و داده های ترکیبی
نویسندگان
doi
10.29252/jemr.7.27.41چکیده
در این مطالعه برای ارزیابی کارایی زیست محیطی شرکتهای برق منطقهای کشور از رویکرد دو مرحلهای استفاده شده است به این نحو که در گام اول، کارایی زیست محیطی شرکتهای برق منطقهای در بازه زمانی 1383-1393 با استفاده از مدل مازاد مبنا مورد سنجش قرار گرفته ودر گام دوم عوامل موثر بر کارایی زیست محیطی با استفاده از مدلهای توبیت و حداقل مربعات معمولی، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل از گام اول نشان میدهد کارایی زیستمحیطی صنعت برق کشور در طی سالهای 1383 تا 1385 با افت کارایی مواجه بوده است در حالیکه بین سالهای 1386 تا 1388 کارایی زیستمحیطی روند صعودی داشته و در بازه زمانی 1389-1393 (بعد از آزادسازی قیمت حاملهای انرژی) افت محسوسی داشته است و در سال 1393 با توجه به کاهش کارایی بیشتر شرکتها، میانگین کارایی به کمترین مقدار (65/0) رسیده است. نتایج حاصل از گام دوم نشان میدهد که اندازه شرکت برق منطقهای و متغیر مجازی آزادسازی قیمت حاملهای انرژی اثر منفی و متغیرهای نسبت برق تولید شده از نیروگاه های حرارتی، نسبت گاز به کار رفته در سوخت مصرفی، میزان بهره برداری از ظرفیت نیروگاهها و ارسال برق به شرکتهای دیگر اثر مثبت بر کارایی شرکتهای برق منطقهای دارد. همچنین نتایج نشان میدهد که دریافت انرژی از شرکتهای دیگر در دوره زمانی مورد بررسی اثر معناداری بر بهبود کارایی نداشته است. در پایان، نتایج حاصل از افزودن یک متغیر جدید (متغیر لگاریتم سرانه تولید ناخالص داخلی) نشان داد که بجز متغیر نسبت گاز به کار رفته در سوخت مصرفی، اثرگذاری همه متغیرها از استحکام بالایی برخوردار است.