فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آگاهی از میزان و نحوه اثرپذیری پوشش گیاهی از اختلال چرای دام می‌تواند راهکاری برای تدوین راهبرد‌های مدیریت اکوسیستم‌های مرتعی در جهت رسیدن به پایداری و تولید مستمر در این اکوسیستم‌ها باشد. در این تحقیق به بررسی تولید اندام­های هوایی و زیرزمینی گونه­های قابل چرای دام در مراتع جنوب‌شرقی سبلان تحت تأثیر شدت­های مختلف چرایی و فاصله از روستا به‌عنوان کانون بحران پرداخته شد. به‌علاوه اینکه توسعه و ارزیابی مدل استنتاج فازی- عصبی (انفیس) به‌منظور پیش­بینی تولید اندام­های هوایی و زیرزمینی گونه­های خوشخوراک و مقایسه نتایج آن با مدل رگرسیونی ارائه گردید. برای ارزیابی مدل­های رگرسیونی و انفیس از مجذور میانگین مربعات خطا (RMSE) و ضریب همبستگی (R2) استفاده شد. نتایج نشان داد که شدت­های مختلف چرا، فاصله از روستا و اثرهای متقابل آنها اثر معنی­داری در سطح احتمال یک درصد بر تولید اندام­های هوایی و زیرزمینی گونه­های خوشخوراک دارند. همچنین، با افزایش شدت چرا، تولید اندام­های هوایی و زیرزمینی این گونه­ها کاهش یافت. نتایج بخش انفیس نشان داد که در شدت چرای کم و فاصله حدود 400 متر، بیشترین مقدار تولید گونه­های خوشخوراک ملاحظه می­گردد. کمترین مقدار تولید این گونه­ها نیز فواصل نزدیک به روستا (200 متری) پیش­بینی شده است. بیشترین میزان زیتوده ریشه در فاصله 600 متری و کمترین میزان زیتوده ریشه نیز مربوط به فاصله 200 متری بود. به‌علاوه، مدل ANFIS  با دقت بالاتر (98/0R2= و 95/0R2=) و خطای کمتر (9792/0RMSE= و 6168/1RMSE=) نسبت به مدل کم دقت­تر رگرسیونی (92/0R2= و 77/0R2=) که خطای بیشتری نیز داشت (2835/2RMSE= و 8954/3RMSE=)، به‌ترتیب تولید اندام­های هوایی و زیرزمینی را پیش­بینی نمود.