فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی نقش گفتمان صلح لیبرال در شکل‌گیری، ساخت‌یابی، تعمیق و تداوم خشونت در خاورمیانه، هدف پژوهش حاضر است. گفتمان صلح لیبرال به عنوان داعیه‌‌دار ایجاد صلح پایدار و جهانی، به دلیل جهانشمولی و در نظر نگرفتن زمینه‌های متفاوت تاریخی-اجتماعی مورد نقد قرار گرفته است و در منطقه خاورمیانه، ارتباطی تاریخی با اروپامحوری و استعمار دارد. جغرافیای سیاسی خاورمیانه که با رویکرد شرق‌شناسانه، استعماری، نژادپرستانه و تحمیل خشونت به عنوان خصیصة فرهنگی منطقه، توسط غرب تعریف شده، گفتمان صلح لیبرال را به شکل دموکراسی‌سازی، برنامه‌های توسعه در دوران پس از جنگ جهانی دوم، گفتمان نئولیبرال صلح در طرح خاورمیانة جدید و ادغام اقتصادی در دوران جهانی شدن تجربه کرده است و از طریق مداخله‌گرایی، نماینده‌محوری، دموکراسی هدایت شده و به تعویق انداختن حل ساختاری منازعات به منفعت‌زایی از خشونت برای غرب منجر شده است. سؤال اصلی پژوهش این است: گفتمان صلح لیبرال چه تأثیری بر شکل‌گیری و تداوم خشونت در خاورمیانه داشته است؟ فرضیه پژوهش بر این مبناست که گفتمان صلح لیبرال خشونت را در خاورمیانه عادی‌سازی، نهادینه و بازتولید می‌سازد. چارچوب نظری پژوهش جامعه‌شناسی تاریخی بین‌الملل و روش‌شناسی آن مطابق این چارچوب، روش موردی-روایی است، جمع‌آوری داده‌‌ها نیز به روش کتابخانه‌ای انجام شده است. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که گفتمان صلح لیبرال به عنوان گفتمانی بیرونی و شکست‌خورده در ایجاد صلح‌ پایدار با آرام‌سازی لیبرال موجب نهادینه‌سازی خشونت و تداوم آن شده و جایگزین‌های آن چون صلح پسالیبرال، محلی و روزمره …نیز صنعتی‌سازی صلح و انسانی‌زدایی از منطقه را در‌پی داشته است.