یمن؛ استمرار بحران و سناریوهای آینده در وضعیت پیچیدگی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری تخصصی علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
3 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رفسنجان، رفسنجان، ایران.
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی پیشرانهای مؤثر بر بحران یمن و سناریوهای محتمل بر اساس شرایط موجود است. جهت انجام این امر، 16 متغیر در ابعاد چهارگانه شناسایی گردید و در اختیار کارشناسان مسائل یمن قرار گرفت تا اثرگذاری مقابل هریک از متغیرها را اعلام نمایند. با توجه به گستردگی متغیرهای شناسایی شده و به جهت افزایش توان تحلیل نظری، نظریه پیچیدگی بهعنوان چارچوب نظری انتخاب گردید. از میان تکنیکهای موجود در آیندهپژوهی، سناریونویسی با نرمافزار سناریوویزارد انتخاب شده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که چهار آینده محتمل برای یمن از ترکیب 16 متغیر قابل تصور است. مهمترین متغیرهای شناسایی شده که نقش پیشران را دارا هستند عبارتاند از: ساختار ناکارآمد سیاسی، شکاف قومی-مذهبی و فقدان دولت ملی. همچنین از جمله یافتههای مهم پژوهش این موضوع است که ایران و عربستان بهعنوان دو نیروی تأثیرگذار بر بحران یمن، دارای نقش تسهیلگر در حل بحران هستند و از توان کاهش بحران برخوردارند، اما این تأثیرگذاری به معنای حل بحران نخواهد بود. توافق ایران- عربستان اگرچه فضایی برای گفتگوهای دیپلماتیک فراهم کرده، اما نتوانسته است عوامل ساختاری بحران از جمله عدم تشکیل دولت ملی، مداخله خارجی و فروپاشی اقتصادی را در این کشور بهبود دهد. در انتها استدلال میشود که دستیابی به صلح پایدار در یمن مستلزم ایجاد چارچوبهای سیاسی فراگیر، کاهش مداخلات خارجی و قطع حلقههای بازخورانی خشونت داخلی است.
