واکاوی سیاستهای پیشگیرانه از ورشکستگی کسبوکارهای گردشگری مبتنی بر تحلیل مضمون و مدلسازی ساختاری
نویسندگان
1 گروه مدیریت دولتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
2 گروه مدیریت دولتی، واحد گنبد کاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبد کاووس، ایران.
3 گروه مدیریت دولتی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران.
4 گروه مدیریت دولتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
doi
10.22069/jead.2026.24042.1927چکیده
ورشکستگی کسبوکارهای گردشگری بهویژه در شرایط بحرانهای اقتصادی و زیستمحیطی، یکی از چالشهای اساسی در مسیر توسعه پایدار این صنعت محسوب میشود. بررسی سیاستهای پیشگیرانه در این زمینه، میتواند نقش مهمی در افزایش تابآوری و حفظ پویایی اقتصادی مناطق گردشگرپذیر ایفا کند. این پژوهش با هدف تحلیل آسیبشناختی سیاستهای پیشگیری از ورشکستگی در کسبوکارهای گردشگری به شیوۀ پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی، مدیران دستگاهی و صاحبان کسبوکارهای گردشگری بود که نمونهگیری از آنها بهصورت هدفمند انجام شد. پس از انجام ۱۷ مصاحبه نیمهساختاریافته، اشباع نظری حاصل گردید. اطلاعات گردآوریشده با روش تحلیل مضمون کدگذاری شد که روایی آن بر اساس نظر خبرگان مورد تأیید قرار گرفته و اعتبار آن با روش هولستی مورد تأیید قرار گرفت. پس از کدگذاری نهایی، مدل نهایی در نرمافزار MaxQDA20 استخراج و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در مرحله دوم، برای تحلیل روابط میان سازهها و طراحی مدل مفهومی، از روش مدلسازی ساختاری- تفسیری (ISM) و نرمافزار MicMac استفاده شد. نتایج به دست آمده از تحقیق نشان داد که چهار عامل اقتصادی، زیرساختهای گردشگری، توان طبیعی و عوامل قانونی، مهمترین و تأثیرگذارترین سیاستهای پیشگیرانه در ورشکستگی کسبوکارهای گردشگرمحور با بیشترین قدرت نفوذ (12) و کمترین میزان وابستگی (4) بوده است. از اینرو، تدوین سیاستهای منعطف، تقویت زیرساختها و حمایت مالی هدفمند، راهبردهای کلیدی برای پیشگیری از ورشکستگی کسبوکارهای گردشگری هستند. همچنین، بهرهبرداری اصولی از ظرفیتهای طبیعی و دیجیتالیسازی خدمات، تابآوری و توسعه پایدار این صنعت را تضمین میکند.
