بازدارنده‌های تجارت الکترونیک در کشاورزی ناب

نویسندگان

1 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22069/jead.2026.23795.1917
چکیده

تلفیق کشاورزی ناب با تجارت الکترونیک، به عنوان مرکز تولید پایدار، با کاهش اتلاف منابع، افزایش بهره‌وری و فروش مستقیم دیجیتال، زنجیره تأمین را بهینه کرده و سود کشاورزان را افزایش می‌دهد. لذا این پژوهش با هدف شناسایی بازدارنده‌های تجارت الکترونیک در کشاورزی ناب انجام شده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و با روش کیفی تحلیل مضمون انجام شده است. ابزار گردآوری داده‌ها شامل اسناد و مدارک گذشته و مصاحبه بود. در این مطالعه، با 15 نفر از فعالان تجارت الکترونیک در کشاورزی به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی تا دستیابی به اشباع نظری مصاحبه شد، به‌طوری‌که پس از 12 مصاحبه، مضامین جدید ظاهر نشدند و با انجام سه مصاحبه اضافی، اشباع نظری تأیید شد. اعتبار داده‌ها با راهبرد بازبینی و بازخورد گروه خبرگان بررسی گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که موانع اصلی شامل شکاف تطبیقی بین ساختار و قوانین حقوقی، ضعف‌های نهادی و مالی در توانمندسازی، پیچیدگی نظارتی بین المللی و تضعیف تصویر ملی، شکاف لجستیکی و فروپاشی سازوکارهای اعتماد، فقدان بینش بازار و نفوذ به بازارهای جهانی، فقدان فرهنگ تحول‌پذیری، فقدان ظرفیت داده‌محور و امنیتی برای تجاری‌سازی بودند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ضعف‌های نهادی و مالی در توانمندسازی بیشترین نقش محرک و فقدان فرهنگ تحول‌پذیری و هم‌افزایی مشارکتی وابسته‌ترین عوامل هستند. پیشنهادهای پژوهش شامل تقویت توانمندسازی نهادی و مالی از طریق ایجاد ساختارهای هماهنگ و سرمایه‌گذاری هدفمند همراه با توسعه شبکه ملی، کلید اصلی گسستن چرخه موانع و تحقق تجارت الکترونیک پایدار در کشاورزی ناب است.