شناسایی عوامل موثر بر تنوع افقی صادراتی با طراحی شاخص جدیدی از تنوع صادراتی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استاد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.48308/jem.2023.230782.1825چکیده
متنوعسازی افقی صادرات، نقش بیبدیلی در ثبات درآمدهای ارزی، رشد پایدار بلندمدت و بهبود رابطه مبادله دارد. لذا مطالعه حاضر، عوامل موثر بر تنوع افقی صادرات غیرنفتی را در کوتاهمدت و بلندمدت، به روش خودرگرسیون با وقفههای توزیعی و با استفاده از دادهی سالهای 1400-1375، بررسی میکند. ابتدا شاخص جدیدی از تنوع صادراتی، طراحی میشود، سپس برای ایران و کشورهای مقصد عمده صادراتی، محاسبه و جایگاه تنوع صادراتی ایران در بین این کشورها مشخص میشود. همچنین نتایج برآورد الگو حاکی از آن است که متغیرهای سرمایهگذاری مستقیم خارجی غیرنفتی و نرخ ارز حقیقی، تأثیر معناداری بر شاخص تنوع صادراتی در بلندمدت ندارند. هزینههای تحقیق و توسعه و سرمایهگذاری ثابت ناخالص غیرنفتی، تأثیر مثبت و معناداری بر تنوع صادراتی در بلندمدت دارند. متغیر اعطای تسهیلات به بخش غیردولتی، اثرات منفی معناداری بر متغیر وابسته در بلندمدت به جای گذاشته و تحریم نیز تأثیر منفی معناداری در بلندمدت بر تنوع صادراتی داشته است. مطابق با نتایج الگو، افزایش بودجه تحقیق و توسعه دولت و اعطای وام به شرکتهای صادراتمحور با هدف اعتلای عملیات تحقیق و توسعه در این شرکتها و سرمایهگذاری در بخش غیرنفتی، برای بهبود تنوع صادراتی میتواند راهگشا باشد.
