شناسایی و رتبهبندی موانع مشارکت مردم و نخبگان در نظام قضایی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛
2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران؛
3 استادیار گروه مهندسی پیشرفت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران (نویسنده مسئول)؛
4 دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛
doi
10.22034/mr.2023.5500.5236چکیده
در نظامهای قضایی توسعهیافته که براساس مؤلفههای حقوق اساسی مدیریت میشوند، یکی از عناصر مهم برای اثبات کارآمدی حکومت، بحث مشارکت ذینفعان است که به رفع تعارضات موجود در نهادهای حقوقی و قضایی کمک شایانی میکند، اما این مشارکت با چالشهایی روبهرو است که موجب توقف برنامههای مشارکتی از سمت مردم و نخبگان میشود. این مقاله با بهرهگیری از روش آمیخته ابتدا با روش فراترکیب، به دنبال ارائه دستهبندی جامعی از مؤلفههای موانع عمده مشارکت مردم و نخبگان در نظام قضایی بوده و سپس با روش تاپسیس به دنبال رتبهبندی آن موانع بوده است. جمعآوری دادهها از نظر زمان پژوهش مقطعی است. در این پژوهش با جمعآوری اطلاعات از پایگاههای علمی معتبر و پالایش آنها نهایتاً 78 مقاله بهعنوان مقالات اصلی برای استخراج یافتهها انتخاب شدند. با تحلیل یافتههای نتایج بهدست آمده، 27 مانع شناسایی و در پنج دسته و دو سطح کلان و خرد دستهبندی شدهاند. در سطح کلان، موانع شامل: ساختاری، مدیریتی، نگرشی، فرهنگی و اجتماعی بوده و در سطح خرد شامل: مدیریتی، نگرشی، حقوقی و قانونی و شناختی و ارتباطی است. درنتیجه رتبهبندی نیز موانع: عدم تعریف واضح از مشارکت، مشارکت صوری در فقدان کنترل و تعادل در سیستم دولتی بهجای مشارکت واقعی، ساختارهای بوروکراتیک، تشریفات اداری و اقتدار سلسلهمراتبی بیشترین تأثیر را دارند و ناآشنایی برخی شهروندان با فناوریهای جدید معماری و فضای دادگاهها، عدم ایجاد فضایی برای تعامل و یادگیری و موانع فکری مانند اصطلاحات یا زبان مورد استفاده قضات و وکلا در ارتباطات، کمتر تأثیرگذارند.
