درنگی بر فرصت‌های تحلیل داده در اخبار صداوسیما

نویسندگان

1 استادیار گروه ژورنالیسم و خبر ، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداو سیما، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد روزنامه نگاری رادیو و تلویزیون ، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صدا و سیما (نویسنده مسئول)، تهران، ایران

3 دانشیار گروه ژورنالیسم و خبر ، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداو سیما، تهران، ایران

doi
10.22034/bmsp.2024.451332.2009
چکیده

روزنامه‌نگاری داده‌محور، فرایند استفاده از داده‌ها برای تولید، روایت و انتشار فرآورده‌های خبری است که در دهۀ اخیر موردتوجه و اقبال سازمان‌های خبری پیشرو و برجسته قرار گرفته است. این پژوهش با هدف آگاهی‌بخشی از فرصت‌های روزنامه‌نگاری داده‌محور و ایجاد انگیزه برای کاربرد مؤثر آن در اخبار صداوسیما، به شناسایی این فرصت‌ها می‌پردازد. داده‌های این پژوهش از راه مصاحبه با کارشناسان و خبرگان جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمون، تحلیل شده است. از تحلیل متون مصاحبه‌ها، ۱۱۱ مضمون پایه استخراج شد. با یکپارچه‌سازی این مضامین، ۳۲ مضمون سازمان‌دهنده و در نهایت ۴ مضمون فراگیر شکل گرفت که فرصت‌های روزنامه‌نگاری داده‌محور در اخبار صداوسیما را تشکیل می‌دهند: "ایجاد تمایز، برجستگی و کسب اعتبار و مرجعیت رسانه‌ای"، "قابلیت روزنامه‌نگاری داده‌محور برای اولویت‌گذاری و برجسته‌سازی اخبار"، "تولید فرآورده‌های خبری نو، چندرسانه‌ای و تعاملی" و "افزایش مخاطب و فراهم‌کردن زیست‌بوم درآمدزایی نو، احیای حوزۀ عمومی و اثرگذاری و نفوذ بر حکمرانی". همچنین، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این فرصت‌ها را می‌توان با نظریه‌های برجسته‌سازی، حوزۀ عمومی و اشاعۀ (پذیرش) نوآوری تبیین و تفسیر کرد.