قوه قضائیه و کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران در سال‌های 1397-1378: چالش‌ها و راهکارها

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛

2 دکتری حقوق دعاوی، دانشگاه سنت اتین فرانسه

3 استادیار دانشکده علوم انسانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران (نویسنده مسؤل)؛

4 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛

doi
10.22034/mr.2022.5248.5018
چکیده

کارآمدی از موضوع‌های محوری در منظومه علوم سیاسی است که برای نظام های سیاسی از اهمیت بسیاری برخوردار است. کارآمدی درواقع زمینه ثبات و پایداری نظام‌های سیاسی را فراهم می‌کند. هدف این پژوهش بررسی چالش‌های قوه قضائیه در حوزه کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران در سال‌های 1397-1378 از منظر ثبات سیاسی است. پرسش این است که قوه قضائیه در حوزه کارآمدی نظام جمهوری اسلامی در فاصله زمانی مورد نظر با چه چالش‌هایی مواجه بوده و چه راهکارهایی برای ارتقا و تقویت کارآمدی این قوه می‌توان مطرح کرد؟ روش تحقیق در این پژوهش کیفی با بهره‌گیری از مصاحبه با 30 نفر از متخصصان حقوقی و تحلیل آن در جداولی به‌صورت کد شناسه،یافته ها و نکات کلیدی است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مهم‌ترین ابرچالش‌های قوه قضائیه در این دوره را می‌توان در نداشتن استقلال واقعی  قضات، اطاله دادرسی، اعمال فشارهای درونی و بیرونی و عدم اجرای کامل قانون دانست. برای مرتفع ساختن این چالش‌ها به‌نظر می‌رسد حفظ استقلال قضایی قضات، مبارزه با مفسدان اقتصادی، کاهش اطاله دادرسی، تمکین به اجرای قوانین و مقررات، تعامل با قوای دیگر و نهادهای حاکمیتی، از بین بردن زمینه فشار در پرونده‌های قضایی از راهکارهای بهبود کارآمدی قوه قضائیه برای رسیدن به یک نظام سیاسی باثبات باشد.