بررسی معیارهای عقود مسامحهای و کیفیت اعمال آن در برخی از مصادیق این عقود از منظر فقه مذاهب خمسه و حقوق ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه شهید مطهری
2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی
doi
10.22034/mtmi.2023.176002چکیده
عقود مسامحهای دستهای از عقود هستند که در مقابل عقود مغابنهای قرار دارند و بر خلاف عقود مغابنهای، هدف و انگیزه در عقود مسامحهای کسب حداکثر سود اقتصادی نیست و در انعقاد آن مسامحه وجود دارد. بسیاری از محققین در تمایز این دو دسته از عقود از معیار احسان استفاده کردهاند؛ اما به نظر میرسد احسان معیار مناسبی نباشد چرا که عقود احسانی از جمله عقود غیر معوض هستند در حالی که عقود مسامحهای شامل برخی عقود معوض نیز میشوند. به نظر میرسد خود تسامح و انگیزه کسب حداکثر سود اقتصادی معیار مناسبی برای تمایز این دو دسته از عقود باشد. البته کیفیت و گستره اعمال تسامح در هر یک از مصادیق عقود مسامحهای از منظر فقه مذاهب خمسه و حقوق ایران متفاوت است. این پژوهش، مبتنی بر مراجعه به منابع کتابخانهای و جمعآوری اطلاعات، توصیف و تحلیل آنها میباشد.
